Uitwerking motie Voor iedereen een plek in de buurt

Onderwerp Uitwerking motie 'Voor iedereen een plek in de buurt!' ter informatie De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon 14 050 Datum 4-2-2026 Bijlage(n) Uw brief van 1 Ons kenmerk 377511-2025 Uw kenmerk Geachte lezer, In februari 2025 is de motie ‘Voor iedereen een plek in de buurt!’ aangenomen (zie bijlage). In deze motie werd onder andere opgeroepen tot het schetsen van een integraal beeld van de vraag en het aanbod van maatschappelijke groepsvoorzieningen. Daarnaast heeft uw raad opgeroepen tot het duiden van de maatschappelijke opgave om deze voorzieningen op evenredige wijze te verdelen over de gemeente, en hoe daarover te communiceren. Ook de wijze waarop participatie wordt vormgegeven bij de totstandkoming van huisvesting voor kwetsbare personen werd genoemd als aandachtspunt. Deze motie sluit goed aan bij onze ambitie om een inclusieve gemeente te zijn waar iedereen overal kan wonen en meedoen. Daarom zetten wij in op een evenwichtige woningvoorraad, zodat wijken gemengd blijven en segregatie wordt tegengegaan. Daarnaast moet er passend onderdak zijn voor álle doelgroepen, waaronder maatschappelijke opvang, beschermd wonen, woonzorgprogramma’s en innovatieve woonvormen. Wij creëren hiervoor bewust ruimte, zelfs wanneer de huisvesting omgevingsgevoelig kan zijn. Dit doen wij omdat wij deze functies als een onmisbaar onderdeel zien van een inclusieve samenleving waarin ook kwetsbare doelgroepen een plek hebben. Een eerlijke en evenwichtige verdeling is essentieel om een leefbare, toegankelijke en sociale gemeente te zijn en te blijven. In deze brief informeren wij u over de wijze waarop er tot heden uitvoering is gegeven aan de motie. Woord vooraf Voor de uitwerking van deze motie hebben wij ons met name gericht op ontwikkelingen die spelen en/of die wij op ons af zien komen waarbij er extra aandacht nodig is voor een heldere communicatie over de omgevingskenmerken, de (beoogde) locatie en de aard van de woon-/opvanglocatie vanwege het specialistische karakter van de voorziening. Logischerwijs wordt de koppeling met Beschermd  Volgvel 1 Wonen en/of Maatschappelijke Opvang hierin snel gemaakt. Maar lang niet in alle gevallen vallen deze voorzieningen onder de scope en afbakening. We hebben het hier expliciet over locaties waar hoogwaardige zorg en begeleiding wordt geboden voor kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek. Spreiding van voorzieningen In de zoektocht naar een geschikte locatie voor een voorziening wordt onder andere gekeken naar de aanwezigheid en dus spreiding van andere voorzieningen. Dit heeft geresulteerd in een overzicht van 169 locaties verdeeld over de categorieën Beschermd Wonen, Opvanglocaties, Bijzondere Woonvormen en Nieuwkomers/COA locaties (zie figuur 1). Figuur 1: Spreidingskaart zorg- en opvanglocaties We weten dat dit beeld nog niet compleet is en daarnaast altijd aan ontwikkelingen onderhevig zal zijn. Daarbij zijn er bepaalde veilige woon- en opvanglocaties in onze gemeente die omwille van de bescherming en veiligheid van de mensen die er verblijven, geheim zijn en geheim blijven. Ook zorgen wet- en regelgeving er voor dat zorginstellingen die op andersoortige wijze worden gefinancierd, zoals bijvoorbeeld bij de Wet langdurige zorg (Wlz), niet volledig in beeld zijn bij de gemeente. Via onze formele en informele contacten proberen we dit beeld steeds completer te maken. In de wetenschap dat bovenstaand beeld niet compleet is geeft de spreidingskaart een richtinggevend beeld. In de motie wordt opgeroepen om een beeld te schetsen van concrete locaties waar op evenredige wijze voorzieningen kunnen worden gerealiseerd. Op dit moment is het nog niet realistisch om dit beeld te schetsen. Om de volgende stap te kunnen zetten met betrekking tot de concrete locaties en spreiding van voorzieningen is het een  Volgvel 2 vereiste om aan te sluiten bij de omgevingsvisie. Dit is nog een lopend proces, waar we in de komende periode bij aansluiten en dus ook mee verder gaan. Draagkracht en draaglast van wijken en buurten Niet alle 169 locaties op de spreidingskaart wegen op eenzelfde manier mee in het vraagstuk rondom draaglast en draagkracht van wijken en buurten, en of een ontwikkeling wel of niet passend is. Dit is zeer sterk situationeel en contextafhankelijk. Onder de bijzondere woonvormen vallen bijvoorbeeld ook locaties zoals tiny houses, de woonschepenhaven en locaties voor woonwagens. De achterliggende gedachte bij de motie is het komen tot een meer programmatische aanpak op de groepsgerichte huisvestingsopgave voor locaties waar hoogwaardige zorg en begeleiding wordt geboden voor kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek. Deze drie genoemde voorbeelden vallen hier natuurlijk niet onder. Wij hebben gemeend er goed aan te doen om alle bijzondere woonvormen mee te nemen in het overzicht. Enerzijds omwille van de integraliteit en het totaalbeeld. Anderzijds omdat deze locaties ook betrokken worden bij het vinden en het verdelen van de (schaarse) beschikbare ruimte. De recentelijk geopende Skaeve Huse nabij Harkstede valt immers ook onder de categorie bijzondere woonvormen en past volledig binnen de scope van de motie. Ook de locatie Trompsingel is interessant om te vermelden: sinds 2025 worden hier zowel nieuwkomers als mensen die uitstromen uit de MO een onderdak geboden. Voorzienbare ontwikkelingen Wij voorzien onderstaande (mogelijke) ontwikkelingen in de komende jaren. Bijzondere Woonvormen • Definitieve locatie vinden voor Skaeve Huse, nu gesitueerd aan de Hoofdweg in Harkstede; • Mogelijke uitbreiding van Skaeve Huse op een andere locatie Maatschappelijke Opvang • Voorgenomen verhuizing van de dagopvang Leger des Heils naar Nieuwe Boteringestraat; • Het Twaalfde Huis als onderdeel van de Social Business Hub aan de Paterswoldseweg; • Duurzame en structurele plek vinden voor de noodopvang die nu aan de Sontweg 8a is gesitueerd; • Invulling geven aan de strategische huisvestingsopgave van Wender; • Toekomst van de heroïne behandelunit (HBU) aan Hanzeplein; • Sociaal woonpension (inclusief gemeentelijke opvang voor ongedocumenteerden). Geestelijke gezondheidszorg en Beschermd Wonen plus • Kleinschalige ombouwvoorzieningen Elker in het kader van de afbouw gesloten jeugdhulp en de sluiting van de locatie Hoogeweg; • Specialistische Beschermd Wonen en GGZ-voorziening met eventueel beveiligde bedden.  Volgvel 3 AMV-doelgroep met verblijfsstatus • Nieuwe locaties benodigd voor de kleinschalige opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen met verblijfsstatus. Rekening houden met de uiteenlopende transformatieopgaven Bij de uitvoering van de motie hebben wij rekening te houden met uiteenlopende transformatieopgaven. Deze transformatiebewegingen lijken als gemene deler te hebben dat we minder moeten gaan denken in termen van voorzieningen en specialistische zorg, en meer uit te gaan van het collectief (zoals het informele netwerk) dat gezamenlijk veranderingen kan opvangen. We noemen een aantal voorbeelden. In het verlengde van de commissie Dannenberg werken we op het gebied van Beschermd Wonen aan het maken van de beweging naar een Beschermd (T)huis. Met betrekking tot het tegengaan van dak- en thuisloosheid hoort bij de visie “Wonen Eerst” een paradigmashift. Dakloosheid los je niet op met opvang, maar met een huis. Ook waar het gaat om de geestelijke gezondheidszorg is er een andere manier van denken over hoe wij hier als maatschappij mee om moeten gaan. Op het gebied van wonen en zorg verhouden we ons gezien de opgaven voor de toekomst tot de reeds bij u bekende Woonzorgvisie en het bijbehorende uitvoeringsprogramma, zoals eerder deze brief geschetst. Ten slotte zijn er ook bij jeugdvoorzieningen ontwikkelingen te zien: het realiseren van kleinschalige voorzieningen in de eigen regio wordt gestimuleerd, zodat kinderen zo dichtbij mogelijk kunnen worden opgevangen. Al deze ontwikkelingen raken op enigerlei wijze de huisvestingsopgave voor mensen met een zorg- en ondersteuningsvraag. Dit vraagt om andersoortige en vernieuwende huisvestingsconcepten, die bij voorkeur als nieuwe standaard vroegtijdig worden meegenomen bij gebiedsontwikkeling en planontwikkeling. Het is echter niet mogelijk om nu al precies te definiëren hoe die huisvestingsopgave eruit moet komen te zien. Dat maakt het soms lastig om precies aan te geven wat de behoefte is op het gebied van opvang/huisvesting voor de doelgroep en dit te vertalen in een programmatische aanpak. Sturing en regie Dat neemt niet weg dat binnen het gegeven van de onzekerheden en onduidelijkheden rondom de transformaties wij regie voeren en binnen onze mogelijkheden sturen. In feite doen wij dit langs drie lijnen: 1. Bij nieuwe ontwikkelingen binnen de bestaande wijken en buurten verbinden we het ruimtelijk en sociaal domein aan elkaar en gaan we met initiatiefnemers, woningcorporaties en zorginstellingen vroegtijdig het gesprek aan, waarbij we integraal naar de opgave kijken. 2. Binnen de bestaande bouw in de gemeente kijken we hoe de aanwezigheid van voorzieningen zich verhoudt tot de wijk, en proberen we te sturen in op- of afbouw van voorzieningen om dit in de juiste balans te brengen. 3. Bij areaal uitbreiden nemen we vroegtijdig in de planontwikkeling de maatschappelijke opgave mee, zodat in het eerste moment hier ruimte voor wordt ingetekend en ook in de specifieke gespreken die met bijvoorbeeld inwoners plaatsvinden helder is wat voor maatschappelijke functies een plek zullen krijgen in de wijken en buurten. Communicatie en participatie Een belangrijk onderdeel van de bovengenoemde ontwikkelingen is de rol die de communicatie en participatie met de buurt daarin spelen. Hierin hebben wij stappen gezet. Bij de eerdergenoemde ontwikkelingen die we zien, wordt het participatiebeleid  Volgvel 4 gevolgd zoals door uw raad is vastgesteld. In de brief over het realiseren van huisvesting van kwetsbare personen wordt hier ook aan gerefereerd (kenmerk 1840002025). Bij de realisatie van woon-/opvanglocaties voor de doelgroep wordt vroegtijdig het contact gezocht met de betreffende omwonenden en stakeholders in de buurt. Dit gebeurt vóórdat de ontwikkeling openbaar wordt gemaakt door de gemeente of de initiatiefnemer. De lijn van een voorgenomen besluit wordt daarin gehanteerd, zodat er zekerheid is over de inhoudelijke opgave, waarmee we actief het communicatie- en participatieproces starten. De uitkomsten daarvan worden vervolgens meegenomen in de definitieve besluitvorming. Tot slot In deze brief hebben wij u meegenomen in de voortgang rondom de uitvoering van de motie ‘Voor iedereen een plek in de buurt!’. Het huidige beeld rondom spreiding hebben we geactualiseerd en aangevuld. We hebben gekeken welke ontwikkelingen we momenteel voorzien die expliciet passen binnen de scope van de motie. Samen met u, onze inwoners, de zorginstellingen en woningcorporaties gaan we werken aan de gewenste (meer programmatische) aanpak. In het licht van de motie willen we hier in ieder geval het te doorlopen traject om te komen tot de omgevingsvisie belichten. Vanwege de koppelkansen die wij zien om het gesprek met inwoners, bedrijven, woningcorporaties en (zorg) instellingen over woon-, zorg en/of opvangvoorzieningen die omgevingsgevoelig zijn integraal en gebiedsgericht te voeren. Onze ambitie is hierin geland. In de nadere uitwerking zijn we aan het verkennen op welke wijze deze ambitie integraal onderdeel kan zijn van de gesprekken over de totstandkoming van het meerkernenmodel, waarover wordt gesproken in het koersdocument. Mogelijk biedt dit eveneens koppelkansen met het onlangs ingediende initiatiefvoorstel van de ChristenUnie en SP. Mocht het gewenst zijn, dan kan er naar behoefte van uw raad een beeldvormende sessie worden georganiseerd. Daarin zouden we u nader kunnen informeren en met u in gesprek kunnen gaan over de afwegingen die bij de uitwerking van deze motie én de toekomstige opgaven in het sociaal en ruimtelijk domein komen kijken. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen, burgemeester, Roelien Kamminga secretaris, Sander Gerritsen Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.