Financiering en mijlpalen Randweg Opheusden

Datum raadsvergadering 12 november 2026 Inlichtingen bij Griffie ([email protected]) Raadnummer /RAAD/26/03865 Raadsvoorstel Onderwerp Financiering en mijlpalen randweg Opheusden Ingediend door College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Bennink) Samenvatting De voorbereiding van de Randweg Opheusden heeft geleid tot een Definitief Ontwerp (DO), waarmee de planvoorbereidingsfase is afgerond. Daarnaast zijn de benodigde onderzoeken uitgevoerd en is overeenstemming bereikt met ProRail over de aanleg van een gelijkvloerse spoorwegovergang. Hiermee zijn de belangrijkste randvoorwaarden voor de realisatie van de randweg ingevuld. Om het project daadwerkelijk uit te kunnen voeren, is een investeringskrediet van € 19.700.000 noodzakelijk. De uitvoering vindt gefaseerd plaats in de periode 2028 tot en met 2031, waarna de randweg naar verwachting in 2032 volledig wordt opgeleverd. Met de aanleg van de randweg wordt het doorgaande verkeer uit de kern van Opheusden verplaatst naar een nieuwe ontsluitingsroute. Hierdoor verbetert de verkeersveiligheid, neemt de leefbaarheid in de kern toe en ontstaat een toekomstbestendige verkeersstructuur die ruimte biedt aan verdere woningbouw, economische ontwikkeling en de ontwikkeling van het bedrijventerrein TVBC. Met dit voorstel wordt de raad gevraagd het benodigde investeringskrediet beschikbaar te stellen, zodat de aanbesteding in 2027 kan worden voorbereid en aansluitend met de uitvoering kan worden gestart. Voorgesteld besluit 1. Een investeringskrediet van € 19.700.000 beschikbaar te stellen voor de realisatie van de Randweg Opheusden en bijgevoegde begrotingswijziging vaststellen. 2. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten te verwerken in de gemeentelijke begroting vanaf het jaar van ingebruikname. 3. Eventuele bijdragen van provincie in mindering te brengen op het gemeentelijk investeringskrediet zodra deze definitief zijn toegekend. 4. De bijdragen uit TVBC in mindering te brengen op het investeringskrediet zodra deze zijn ontvangen; 5. Het college opdracht te geven over te gaan tot uitvoering van het project en de raad periodiek te informeren over de voortgang, planning, risico's en financiën. Inleiding De gemeenteraad heeft in 2023 een voorbereidingskrediet van € 700.000 beschikbaar gesteld voor de verdere uitwerking van de Randweg Opheusden. Met dit krediet zijn de afgelopen jaren de noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, waaronder het opstellen van het Definitief Ontwerp (DO), het uitvoeren van de benodigde onderzoeken en het verder uitwerken van de technische en ruimtelijke inpassing van het project. Een belangrijk onderdeel van deze voorbereiding vormde het overleg met ProRail over de aanleg van een gelijkvloerse spoorwegovergang. Inmiddels is hierover overeenstemming bereikt, waarmee een essentiële randvoorwaarde voor de uitvoering van het project is ingevuld. Met het afronden van het Definitief Ontwerp is de planvoorbereidingsfase voltooid. Het project is daarmee gereed om over te gaan naar de uitvoeringsfase. De eerstvolgende stap bestaat uit het voorbereiden van de aanbesteding in 2027, waarna de realisatie gefaseerd kan plaatsvinden. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | [email protected] De uitvoering van de randweg is verdeeld in drie fasen. In 2028 wordt gestart met fase 1, die loopt vanaf de rotonde bij het Laanboomhuis via het bedrijventerrein TVBC tot aan de Linge. Deze fase vormt tevens de definitieve ontsluiting van het bedrijventerrein en is daarmee van groot belang voor de verdere economische ontwikkeling van het gebied. Vanaf 2029 volgt fase 2, waarin onder meer de brug over de Linge en de gelijkvloerse spoorwegovergang worden gerealiseerd. Vervolgens wordt vanaf 2030 fase 3 uitgevoerd, bestaande uit het tracé langs het spoor richting de nieuwe rotonde aan de Tielsestraat. De volledige randweg wordt naar verwachting in 2032 opgeleverd en in gebruik genomen. Op basis van het uitgewerkte Definitief Ontwerp is de projectraming geactualiseerd. Hieruit blijkt dat voor de realisatie van de randweg een totaal investeringskrediet van € 19.700.000 benodigd is. In de financiële paragraaf wordt toegelicht op welke wijze dit krediet wordt gedekt en welke gevolgen dit heeft voor de gemeentelijke begroting. Bij de vaststelling van het bestemmingsplan in 2022 heeft uw raad via motie aangegeven dat er nog geen definitief besluit wordt genomen over de aansluiting van de wijk Herenland op de randweg voordat participatie heeft plaatsgevonden. De uitvoering van deze motie is “on hold” gezet omdat eerst duidelijkheid nodig was of het verplaatsen van de spoorwegovergang aan de Hamsestraat binnen het beleid van ProRail en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) past. Inmiddels is een opdracht verstrekt om met behulp van actuele verkeersgegevens de effecten van het aansluiten van de wijk Herenland (west) in beeld te brengen en een voorkeursmodel te bepalen. Wij zullen daarna een besluit nemen over dit voorkeursmodel en de wijze van participatie. Het eventueel aansluiten van de wijk op de randweg maakt geen onderdeel uit van het financieringsvoorstel. Beoogd effect Met de realisatie van de Randweg Opheusden wordt een duurzame en toekomstbestendige verbetering van de verkeersstructuur gerealiseerd. De randweg zorgt ervoor dat het doorgaande verkeer buiten de kern van Opheusden wordt afgewikkeld, waardoor de leefbaarheid, verkeersveiligheid en bereikbaarheid van het dorp aanzienlijk verbeteren. De aanleg van de randweg draagt bij aan de volgende doelstellingen:  het verminderen van de verkeersdruk in de kern van Opheusden;  het verbeteren van de verkeersveiligheid voor automobilisten, fietsers en voetgangers;  het vergroten van de leefbaarheid door vermindering van geluidsoverlast, trillingen en uitstoot van verkeer in de woonomgeving;  het realiseren van een robuuste en toekomstbestendige ontsluitingsstructuur voor Opheusden en de omliggende gebieden;  het ondersteunen van toekomstige woningbouwontwikkelingen;  het verbeteren van de bereikbaarheid van het bedrijventerrein TVBC en het versterken van het economische vestigingsklimaat. Argumenten 1.1 Het voorstel is een logisch vervolg op de eerdere besluitvorming De gemeenteraad heeft in de afgelopen jaren meerdere besluiten genomen die gericht waren op de voorbereiding van de Randweg Opheusden. Het bestemmingsplan is vastgesteld, de benodigde gronden zijn grotendeels verworven en voor de planvoorbereiding is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Met het afronden van het Definitief Ontwerp en de bijbehorende onderzoeken is deze voorbereidingsfase voltooid. Het project bevindt zich daarmee in een volgende fase. Om de eerder genomen besluiten daadwerkelijk tot uitvoering te brengen is het noodzakelijk het benodigde investeringskrediet beschikbaar te stellen. 1.2 De randweg verbetert de verkeersveiligheid en leefbaarheid De huidige verkeersstructuur in Opheusden leidt tot een hoge verkeersbelasting binnen de bebouwde kom. Doorgaand verkeer, bestemmingsverkeer en langzaam verkeer maken gebruik van dezelfde infrastructuur. Hierdoor ontstaan knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid, doorstroming en leefbaarheid. Met de aanleg van de randweg wordt het doorgaande verkeer buiten de kern geleid. Hierdoor ontstaat ruimte om de bestaande wegen veiliger in te richten en neemt de verkeersbelasting in het centrum af. Daarnaast wordt een vrij liggend fietspad gerealiseerd waardoor fietsers, waaronder veel scholieren, veiliger tussen Dodewaard, Opheusden en Kesteren kunnen reizen. Ook voor voetgangers verbetert de verkeersveiligheid doordat de intensiteit van het gemotoriseerde verkeer in de kern afneemt. Pagina 2 van 6 /RAAD/26/03865 Een afname van de verkeersintensiteit leidt bovendien tot minder geluidsoverlast, minder trillingen en een verbetering van de luchtkwaliteit. Daarmee draagt de randweg rechtstreeks bij aan een aantrekkelijker woon- en leefklimaat. 1.3 Tijdige uitvoering voorkomt verdere kostenstijging De investeringsraming is gebaseerd op het uitgewerkte Definitief Ontwerp en de actuele prijspeilen. De afgelopen jaren zijn de prijzen binnen de grond-, weg- en waterbouw aanzienlijk gestegen als gevolg van inflatie, hogere materiaalprijzen en schaarste op de arbeidsmarkt. Uitstel van de uitvoering vergroot het risico op verdere prijsstijgingen en hogere aanbestedingsresultaten. Daarnaast kunnen aanvullende onderzoeken of gewijzigde wet- en regelgeving leiden tot extra kosten. Door nu over te gaan naar de uitvoeringsfase wordt het risico op verdere kostenstijging zoveel mogelijk beperkt en wordt optimaal gebruikgemaakt van de reeds uitgevoerde voorbereidingen. 1.4 De randweg ondersteunt de ruimtelijke en economische ontwikkeling van Opheusden Een goede infrastructuur vormt een belangrijke voorwaarde voor de verdere ontwikkeling van Opheusden. De randweg verbetert niet alleen de bereikbaarheid van de kern, maar creëert tevens een robuuste ontsluiting voor toekomstige woningbouwlocaties en maatschappelijke voorzieningen. Daarnaast vormt de randweg een essentiële schakel in de verdere ontwikkeling van het bedrijventerrein TVBC. Een goede bereikbaarheid draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor ondernemers en versterkt de economische positie van de gemeente. Met de aanleg van de randweg investeert de gemeente daarom niet uitsluitend in een verkeerskundige oplossing, maar tevens in de ruimtelijke kwaliteit en economische vitaliteit van Opheusden. 1.5 Het Definitief Ontwerp biedt een solide basis voor realisatie In de afgelopen jaren is het project technisch en planologisch uitgewerkt tot een Definitief Ontwerp. De noodzakelijke onderzoeken zijn afgerond en de technische haalbaarheid van het project is aangetoond. Daarnaast is overeenstemming bereikt met ProRail over de aanleg van de gelijkvloerse spoorwegovergang. Daarmee is een belangrijke projectvoorwaarde ingevuld. Het project beschikt hierdoor over een voldoende uitgewerkt ontwerp om de aanbesteding voor te bereiden en de uitvoering gefaseerd te starten. Kanttekeningen 1.1 Marktontwikkelingen kunnen invloed hebben op de projectkosten De kostenraming is gebaseerd op de huidige prijspeilen. Ontwikkelingen op de markt voor civieltechnische werken kunnen leiden tot hogere aanbestedingsprijzen dan geraamd. Door de aanbesteding zorgvuldig voor te bereiden, de markt tijdig te benaderen en de projectbeheersing actief uit te voeren worden deze risico's zoveel mogelijk beperkt. Indien zich financiële afwijkingen voordoen die niet binnen het beschikbare krediet kunnen worden opgevangen, wordt de raad hierover afzonderlijk geïnformeerd. 2.1 Subsidies en bijdragen van derden zijn deels nog niet definitief Bij de financiële dekking wordt rekening gehouden met bijdragen van derden. Voor zover deze bijdragen nog niet definitief zijn toegekend, blijft de gemeente verantwoordelijk voor de tijdelijke voorfinanciering van het project. Na definitieve toekenning of ontvangst worden deze bijdragen overeenkomstig het raadsbesluit in mindering gebracht op het investeringskrediet. 2.2 Dekking van kapitaallasten In de u aangeboden begroting 2027 en meerjarenraming 2028-20230 is voor de realisatie van de Randweg Opheusden een stelpost opgenomen ter dekking van de kapitaallasten van deze realisatie. 5.1 De uitvoering kent afhankelijkheden van externe partijen De uitvoering van de randweg is afhankelijk van de medewerking van verschillende externe partijen, waaronder ProRail, nutsbedrijven, aannemers en bevoegde gezagen voor vergunningverlening. Hoewel de voorbereiding zorgvuldig is uitgevoerd, kunnen ontwikkelingen bij deze partijen gevolgen hebben voor planning en uitvoering. Het college blijft hierover actief in overleg met de betrokken partijen en informeert de raad wanneer zich substantiële afwijkingen voordoen. Pagina 3 van 6 /RAAD/26/03865 5.2 De uitvoering vindt gefaseerd plaats De randweg wordt in drie fasen gerealiseerd. Hierdoor kunnen investeringen worden gespreid en blijft de uitvoering beheersbaar. De volledige verkeerskundige voordelen worden echter pas bereikt na afronding van de laatste uitvoeringsfase. Tijdens de uitvoering wordt aandacht besteed aan bereikbaarheid, verkeersveiligheid en het beperken van hinder voor inwoners, bedrijven en overige weggebruikers. 5.3 Het college blijft sturen op risico's en projectbeheersing Gedurende de voorbereiding en uitvoering wordt actief gestuurd op planning, kwaliteit, financiën, risico's en communicatie. De projectrisico's worden periodiek geactualiseerd en waar nodig worden beheersmaatregelen getroffen. De gemeenteraad wordt gedurende de uitvoering periodiek geïnformeerd over de voortgang, de financiële ontwikkeling en eventuele afwijkingen ten opzichte van planning of scope. Financiën Voor de verdere uitvoering en realisatie van de Randweg Opheusden is voor het gehele project een totaal investeringsbudget nodig van € 19,7 miljoen. Het realiseren van het totale project vindt plaats in fases waarvoor wij een reële inschatting van kosten en inkomsten hebben gemaakt. We starten in 2027 en zullen naar verwachting in 2032 gereed zijn. De dekking voor dit investeringsbudget is als volgt: 1. Het realiseren van een spoorwegovergang wordt uitgevoerd door Prorail. 2. Uit de reserve Bovenwijkse Voorzieningen wordt 1 miljoen euro onttrokken als dekking voor dit project. Deze 1 miljoen wordt vervolgens gestort in de reserve Kapitaallasten, waarbij jaarlijks (conform de geldende afschrijvingstermijn van 50 jaar) een onttrekking plaatsvindt voor (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten van dit project. 3. Grondeigenaren, die profijt hebben van de realisatie Randweg Opheusden, dragen voor 3 miljoen euro bij in de kosten. Deze 3 miljoen wordt gestort in de reserve Kapitaallasten, waarbij jaarlijks (conform de geldende afschrijvingstermijn van 50 jaar) een onttrekking plaatsvindt voor (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten van dit project. 4. De resterende kapitaallasten worden gedekt door een gevormde stelpost kapitaallasten voor de Randweg Opheusden. Deze geraamde stelpost is t/m 2031 toereikend. Vanaf 2032 zal er een tekort van € 151.000 ontstaan. RANDWEG OPHEUSDEN Benodigd totaal investeringsbudget 19.700.000Investeringsbudget (Bruto) Dekking uit alg reserve voor spoorovergang 0exploitatielasten bijdrage uit reserve 19.700.000 Bijdrage derden Bovo en grondeigenaren -4.000.000Bijdragen reserve Bovo en grondeigenaren 15.700.000Investeringsbudget (Netto) Start Gereed 1-1-2032 Rente 1% afschrijvingstermijn 50 2027 2028 2029 2030 2031 2032 Verwacht besteding investeringsbudget per jaar 500.000 1.500.000 2.950.000 6.450.000 8.300.000 0 Bijdrage uit algemene reserve (spoorwegovergang) 0 0 0 0 0 0 Totale besteding per jaar 500.000 2.000.000 4.950.000 11.400.000 19.700.000 19.700.000 rente 1% 0 5.000 20.000 49.500 114.000 197.000 afschrijving 50 0 0 0 0 0 394.000 Totaal kapitaallasten 0 5.000 20.000 49.500 114.000 591.000 Dekking uit kapitaallastenreserve -4.000.000 0 0 0 0 0 -80.000 Al als dekking aanwezigen kapitaallasten 0 0 -55.000 -55.000 -360.000 -360.000 Voordelig en of nadelig voor de financiele positie 0 5.000 -35.000 -5.500 -246.000 151.000 Pagina 4 van 6 /RAAD/26/03865 Communicatie De aanleg van de Randweg Opheusden heeft direct invloed op inwoners, ondernemers, grondeigenaren en andere belanghebbenden. De gemeente hecht daarom veel waarde aan een zorgvuldige en transparante communicatie gedurende de voorbereiding en uitvoering van het project. Omwonenden, grondeigenaren, ondernemers, ProRail, de provincie Gelderland, nutsbedrijven en overige betrokken partijen worden tijdig geïnformeerd over de planning, de voortgang van de werkzaamheden en de gevolgen voor de bereikbaarheid. Waar nodig vindt overleg plaats met direct belanghebbenden om de uitvoering zorgvuldig af te stemmen en hinder zoveel mogelijk te beperken. Gedurende de uitvoering wordt gebruikgemaakt van de gemeentelijke communicatiekanalen, waaronder de gemeentelijke website, nieuwsberichten en bewonersbrieven. Indien de aard van de werkzaamheden daartoe aanleiding geeft, worden informatiebijeenkomsten georganiseerd of worden direct betrokkenen persoonlijk geïnformeerd. Uw gemeenteraad wordt gedurende de uitvoering periodiek geïnformeerd over de voortgang van het project, de planning, de financiële ontwikkeling en de belangrijkste projectrisico's. Indien zich substantiële afwijkingen voordoen ten opzichte van de vastgestelde planning, scope of het beschikbaar gestelde investeringskrediet, wordt de raad hierover tijdig geïnformeerd en wordt, indien noodzakelijk, een afzonderlijk besluit aan de raad voorgelegd. Vervolgstappen Na besluitvorming door uw gemeenteraad wordt in 2027 gestart met de voorbereiding van de aanbesteding. In deze fase worden de aanbestedingsstukken afgerond, worden de laatste voorbereidingswerkzaamheden uitgevoerd en vindt de verdere afstemming plaats met ProRail, nutsbedrijven en overige betrokken partijen. Na afronding van de aanbestedingsprocedure wordt gestart met de uitvoering van de werkzaamheden. De realisatie van de Randweg Opheusden vindt gefaseerd plaats:  2028: uitvoering fase 1, bestaande uit het tracé vanaf de rotonde bij het Laanboomhuis via het bedrijventerrein TVBC tot aan de Linge;  2029: uitvoering fase 2, waaronder de realisatie van het kunstwerk over de Linge en de gelijkvloerse spoorwegovergang;  2030–2031: uitvoering fase 3, bestaande uit het tracé langs het spoor tot aan de nieuwe rotonde aan de Tielsestraat in Kesteren;  2032: afronding van het project en ingebruikname van de volledige randweg. Gedurende de uitvoering worden planning, kwaliteit, financiën, risico's en omgevingsmanagement actief bewaakt. De projectorganisatie actualiseert periodiek de projectplanning en risicoanalyse en treft waar nodig beheersmaatregelen om de uitvoering binnen de vastgestelde kaders te realiseren. Uw gemeenteraad wordt gedurende de uitvoering periodiek geïnformeerd over de voortgang van het project. Indien zich substantiële afwijkingen voordoen ten aanzien van planning, scope of financiën, wordt uw raad hierover tijdig geïnformeerd en wordt, indien noodzakelijk, een aanvullend voorstel ter besluitvorming voorgelegd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Nicolien de Geus Jan Kottelenberg Secretaris Burgemeester Bijlagen 1. Begrotingswijziging Pagina 5 van 6 /RAAD/26/03865 Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de structuurvisie Neder-Betuwe 2018 en het Neder-Betuwse Verkeers- en Vervoerplan 2018 en artikel 108 Gemeentewet en het raadsbesluit Rondweg Opheusden van 26 september 2019; B E S L U I T: 1. een investeringskrediet van € 19.700.000 beschikbaar te stellen voor de realisatie van de Randweg Opheusden en bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen; 2. de hieruit voortvloeiende kapitaallasten te verwerken in de gemeentelijke begroting vanaf het jaar van ingebruikname; 3. eventuele bijdragen van provincie in mindering te brengen op het gemeentelijk investeringskrediet zodra deze definitief zijn toegekend; 4. de bijdragen uit TVBC in mindering te brengen op het investeringskrediet zodra deze zijn ontvangen; 5. het college opdracht te geven over te gaan tot uitvoering van het project en de raad periodiek te informeren over de voortgang, planning, risico’s van het project. Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 12 november 2026 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut Jan Kottelenberg Pagina 6 van 6 /RAAD/26/03865