Begroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Raadsvoorstel Aan de Raad Zaaknummer 3733705 Onderwerp Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 Voorgestelde beslispunten Het college van burgemeester en wethouders stelt aan de gemeenteraad voor: 1. De begroting 2027 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenraming 2028-2030; 2. De eerste begrotingswijziging 2027 vast te stellen. Inleiding Overeenkomstig artikel 189 en 190 van de Gemeentewet biedt het college jaarlijks de begroting aan de gemeenteraad aan. De begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 bouwen voort op de uitgangspunten uit de kadernota 2027-2030. Daarbij zijn de ontwikkelingen uit het sociaal domein, autonome ontwikkelingen, de effecten van de meicirculaire en de voorgestelde maatregelen verwerkt. De gemeente staat voor een aanzienlijke financiële opgave. In de kadernota is geconstateerd dat de structurele lasten, met name binnen de Wmo en jeugdzorg, sneller stijgen dan de beschikbare middelen. Hierdoor was sprake van een meerjarig tekort dat zonder aanvullende maatregelen niet voldoet aan de wettelijke eis van begrotingsevenwicht. Met deze begroting wordt invulling gegeven aan het herstel van een duurzaam financieel evenwicht, waarbij zowel uitgavenmaatregelen als inkomstenmaatregelen zijn betrokken. Daarmee wordt een begroting voorgelegd die financieel realistisch is en uitvoering mogelijk maakt van de gemeentelijke taken en ambities. Wat willen we bereiken? Het doel van deze begroting is het realiseren van een duurzaam financieel en organisatorisch gezonde gemeente die haar wettelijke taken en maatschappelijke ambities kan blijven uitvoeren. Daarbij blijven de basisvoorzieningen en ondersteuning voor inwoners op orde, conform de uitgangspunten die uw raad bij de behandeling van de kadernota heeft vastgesteld. Een structureel sluitende begroting draagt bij aan bestuurlijke zelfstandigheid en biedt duidelijkheid aan inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en samenwerkingspartners. Argumenten 1.1 De begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 geven invulling aan de wettelijke verplichting tot financieel evenwicht Gemeenten zijn wettelijk verplicht te streven naar een structureel en reëel sluitende begroting. De voorliggende begroting bevat de maatregelen die noodzakelijk zijn om de financiële positie van de gemeente duurzaam te verbeteren en sluit aan bij de uitgangspunten uit de kadernota. 1.2 De begroting maakt uitvoering van gemeentelijke taken en beleidsdoelen mogelijk De begroting vormt het financiële kader voor de uitvoering van bestaande en nieuwe activiteiten. Hiermee worden middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van wettelijke taken en vastgesteld beleid binnen alle programma's van de gemeente. 1.3 De gekozen maatregelen leiden tot een evenwichtige verdeling tussen bezuinigingen en inkomsten Uit de benchmark blijkt dat Son en Breugel op vrijwel alle beleidsterreinen al een relatief laag netto- uitgavenniveau kent ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. Hierdoor is de ruimte voor aanvullende Pagina 1 van 3 besparingen beperkt. Om die reden is gekozen voor een combinatie van uitgavenmaatregelen en een inkomstenverhogende maatregel. 1.4 Opname van een OZB-maatregel is noodzakelijk om tijdig en duurzaam te komen tot begrotingsevenwicht De gemeente ontvangt structureel minder middelen uit het gemeentefonds dan vergelijkbare gemeenten, terwijl de druk op met name het sociaal domein hoog blijft. Uit de financiële benchmark blijkt dat de opbrengst van de OZB en de woonlasten in Son en Breugel lager liggen dan bij vergelijkbare gemeenten en dat sprake is van onbenutte belastingcapaciteit. Om die reden is gekozen voor een combinatie van uitgavenmaatregelen en inkomstenmaatregelen. Daarnaast heeft de provincie aangegeven dat een verhoging van de OZB voor belastingjaar 2027 nog in 2026 door de raad moet worden vastgesteld. Wanneer nu niet wordt gekozen voor deze inkomstenmaatregel, kan deze niet alsnog onderdeel worden van een eventueel herstelplan voor 2027. In dat geval resteert vooral de mogelijkheid om aanvullende maatregelen aan de uitgavenkant te treffen. Door de OZB-maatregel nu op te nemen, behoudt de gemeente meer handelingsruimte om het begrotingsevenwicht te herstellen en wordt voorkomen dat de volledige financiële opgave op voorzieningen en beleid moet worden afgewenteld. 2.1 De eerste begrotingswijziging verwerkt de meest actuele financiële ontwikkelingen De eerste begrotingswijziging 2027 verwerkt de gevolgen van de septembercirculaire. Hierdoor beschikt de raad over een actueel en volledig financieel beeld. Kanttekeningen 1.1 Financiële onzekerheden blijven bestaan Ondanks de getroffen maatregelen blijven er onzekerheden bestaan rondom de ontwikkeling van de algemene uitkering, inflatie, ontwikkelingen binnen de jeugdzorg en de Wmo en de financiële effecten van toekomstige rijksmaatregelen. Deze ontwikkelingen hebben invloed op toekomstige begrotingsjaren. 1.2 Een niet-sluitende begroting kan leiden tot preventief financieel toezicht Uit overleg met de provincie blijkt dat een niet-sluitende begroting kan leiden tot plaatsing onder preventief financieel toezicht. Daarbij blijft de gemeenteraad primair verantwoordelijk voor het herstel van het begrotingsevenwicht. De provincie neemt deze verantwoordelijkheid niet over, maar zal nadrukkelijk sturen op het treffen van maatregelen die leiden tot financieel herstel. Een herstelplan mag bovendien niet worden beschouwd als een instrument om tijd te winnen. Het herstel moet gericht zijn op het begrotingsjaar waarvoor toezicht geldt. Wanneer geen sluitende begroting wordt vastgesteld, neemt de financiële wendbaarheid af en wordt de beleidsvrijheid kleiner. Wat gaan we daarvoor doen? Na vaststelling door uw raad wordt de begroting aangeboden aan de provincie Noord-Brabant in het kader van het financieel toezicht. Vervolgens wordt uitvoering gegeven aan de in de begroting opgenomen activiteiten, investeringen en maatregelen. Via de tussentijdse rapportages, de jaarrekening en separate raadsinformatiebrieven wordt uw raad geïnformeerd over de realisatie van de financiële en inhoudelijke doelstellingen. Participatie en communicatie De gemeenteraad is betrokken via de behandeling van de kadernota 2027-2030, die de basis vormt voor deze begroting. Daarnaast is de raad op 1 oktober 2026 bijgepraat over de financiële positie van de gemeente. Hier zijn de uitkomsten van de benchmark, de gesprekken met de provincie en de mogelijke oplossingsrichtingen voor het herstellen van een duurzaam begrotingsevenwicht toegelicht. Na vaststelling wordt de begroting gepubliceerd via de begrotingsapp: https://son-en- breugel.begrotingsapp.nl/ Wat gaat het kosten? De financiële gevolgen van dit besluit zijn verwerkt in de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030. De begroting bevat zowel uitgavenmaatregelen als inkomstenmaatregelen die noodzakelijk zijn om het financiële evenwicht te herstellen. De voorgestelde OZB-verhoging levert een structurele bijdrage aan het Pagina 2 van 3 sluitend maken van de begroting en vermindert de noodzaak om aanvullende bezuinigingen door te voeren op gemeentelijke voorzieningen. Evaluatie Het college monitort de uitvoering van de begroting via de tussentijdse rapportages en de jaarrekening. Uw raad wordt hierover gedurende het jaar geïnformeerd via de reguliere planning- en controlproducten. Bijlagen 1. (concept) raadsbesluit Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 2. Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030; 3. Memo meicirculaire 2026 4. Memo raad septembercirculaire 2026 5. 1e begrotingswijziging 2027 Son en Breugel, 6 oktober 2026 Burgemeester en wethouders van Son en Breugel, de secretaris, de burgemeester, Jeroen Wesselink Suzanne Otters-Bruijnen {{esl:Signer1:signature:size(200,50)}} {{esl:Signer2:signature:size(200,50)}} Pagina 3 van 3