Presentatie Water en Riolering

Programma Water en Riolering 2027- 2031 Raadsinformatieavond 2 november 2026 Programma Water en Riolering Waar staan we nu ? Wat gaan we doen ? Wat betekent dit financieel ? 2-Gemeente Gilze en Rijen Waarom ligt dit voor ? Wettelijke zorgplicht Klimaatverandering vraagt aanpassingen Een deel van de infrastructuur bereikt het einde van de levensduur 3-Gemeente Gilze en Rijen Historie: Tijdlijn 2020 → motie afkoppelen hemelwater 2021 → voorstel masterplan afkoppelen Rijen 2021 → VGRP Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan 2021- 2025 2023 → raadsinformatieavond 23-01-2023 2024 → Rib stand van zaken Blauwe Ader 2025 → gestart met inhaalslag 2026 → Update Blauwe Ader 2026 → SSW en PWR 4-Gemeente Gilze en Rijen Waar staan we nu • 25 km riool gereinigd en geïnspecteerd • 7 km riool gerenoveerd met relinen 5-Gemeente Gilze en Rijen Waar staan we nu • Alle 43 gemalen én • minigemalen (= 229 drukrioolunits zijn geïnspecteerd en beoordeeld 6-Gemeente Gilze en Rijen Gemalen en drukriolering Nu: Straks: • verouderde • betrouwbaarder pompen systeem • storingsgevoelige • minder storingen onderdelen • lagere risico's 7-Gemeente Gilze en Rijen Waar staan we nu De gegevens van alle overstorten zijn geactualiseerd op basis van metingen 8-Gemeente Gilze en Rijen Waar staan we nu Alle bereikbare duikers in Hier is ruimte voor Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte gemeentelijke watergangen tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. zijn ingemeten en de staat voor tekst. Hier is Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte van onderhoud vastgesteld. ruimte voor tekst. Hier voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte De resterende duikers Hier is ruimte voor voor tekst. worden nog vrijgegraven en tekst. Hier is ruimte nagemeten. voor tekst. Hier is Er is een ruimte voor tekst. Hier grondwatermeetnet is ruimte voor tekst. aangelegd. 9-Gemeente Gilze en Rijen Waar staan we nu Het Systeemoverzicht/analyse Stedelijk Water/ (SSW) is opgesteld: Een beschrijving van het totale watersysteem + op basis van de actuele gegevens is een rekenmodel opgesteld om de werking van het watersysteem in beeld te brengen. Zowel de effecten ondergronds als de effecten bovengronds zijn hiermee in beeld gebracht. Op de volgende dia laten we zien hoe dit eruit ziet 10-Gemeente Gilze en Rijen Bemalinggebieden Maximala waterdiepte, begaanbaarheid wegen en risico op wateer in panden bij T100-klimaatbui PWR 2027-2031 KNELPUNTEN SSW PWR 2027-2031 Waar staan we nu Het Programma Water en Riolering (PWR) is opgesteld: • Beschrijving invulling van de wettelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater • Hoe wij zorgdragen voor het oppervlaktewater • Hoe we omgaan met de invloed van klimaatverandering • + financiële onderbouwing voor de rioolheffing. 13-Gemeente Gilze en Rijen Wat weten we nu beter Riolering → kwaliteit en knelpunten in beeld Gemalen → kwaliteit en vervangingsbehoefte in beeld Watersysteem → doorgerekend met rekenmodel Grondwater → meetgegevens beschikbaar 14-Gemeente Gilze en Rijen Belangrijkste opgaven planperiode 2027-2031 • Riolering vervangen en renoveren • Klimaatadaptatie • Bedrijfszekerheid gemalen • Waterkwaliteit en oppervlaktewater 15-Gemeente Gilze en Rijen Belangrijkste opgaven planperiode 2027-2031 Data zijn nu actueel, maar buiten moet ook alles functioneel en technisch in orde zijn: • Vervangen van slechte pompen (55 stuks drukrioolpompen) + andere onderdelen van pompunits zijn aan vervanging toe • Onderdelen van pompen van 6 hoofdgemalen vervangen + andere onderdelen van de gemalen zijn aan vervanging toe • Aanpakken (elimineren) van hemelwateraansluitingen op drukriolering • Vervangen of relinen van jaarlijks ca 3-5 km riolering vanwege slechte kwaliteit • Vervangen van riolering vanwege hydraulische knelpunten (grotere diameters) • Aanpak van wateroverlastlocaties, waaronder een integrale aanpak voor Rijen NO • Opstellen plan voor het nemen van maatregelen ter verbetering van de waterkwaliteit van het Wolfsven • Onderzoek naar grondaankoop en inzet gemeentelijke gronden t.b.v. waterberging; 16-Gemeente Gilze en Rijen Beleidskader klimaatadaptatie en neerslagnormen Met het PWR kiezen we voor een klimaatbestendig watersysteem waarbij hemelwater zoveel mogelijk wordt vastgehouden, geïnfiltreerd en geborgen voordat afvoer plaatsvindt. Daarbij hanteren we de volgende ontwerpnormen: • Voor bestaande riolering geldt als beschermingsniveau dat ernstige hinder en wateroverlast pas optreden vanaf een neerslaggebeurtenis van ca. 20 mm per uur (standaardbui 08); • Nieuwe riolering ontwerpen we op een bui van ca. 30 mm per uur (standaardbui 09), zonder water op straat; • Gebiedsontwikkelingen groter dan >500 m2 toetsen we op een T100-klimaatbui van 70 mm per uur, waarbij geen water in panden mag optreden en ontsluitingsroutes bereikbaar blijven. 17-Gemeente Gilze en Rijen Klimaatadaptatie • hemelwater afkoppelen • water bergen in de openbare ruimte • meekoppelen met reconstructies 18-Gemeente Gilze en Rijen Belangrijkste opgaven planperiode 2027-2031 Afkoppelen hemelwater als meeneemkans bij civiele projecten en als uitgangspunt bij vervanging van riolering. Hierbij ook gebruik maken van bestaande groenvakken. Kansenkaart voor bergen van hemelwater in bestaande groenstroken en voor ontharden (niet uitputtend, nog in bewerking) 19-Gemeente Gilze en Rijen Belangrijkste opgaven planperiode 2027-2031 Hier is ruimte voor Hier is Hier tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Hier is ruimte voor tekst. Handhaven inspectieprogramma: reguliere cyclische inspectieronden van 1 maal in de 10 jaar. 20-Gemeente Gilze en Rijen Wat merken inwoners hiervan • beter functionerende riolering • minder kans op wateroverlast • toekomstbestendige openbare ruimte • slimmer omgaan met regenwater 21-Gemeente Gilze en Rijen Financiële gevolgen Exploitatie riolering Structurele lasten De structurele lasten binnen de gesloten exploitatie riolering stijgen in 2027 o.b.v het PWR t.o.v. de begroting 2027 met € 978.000. Dit betekent een stijging van 53%. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: Beheer- en onderhoudskosten (vrijverval- en drukriolering, gemalen + € 390.000 en randvoorzieningen, kolken) Grondwater + € 18.000 Planvorming en extern advies + € 76.000 Klimaatadaptatie/waterloket/communicatie/omgevingsdienst + € 88.000 Vervallen stelpost t.b.v. uitvoeringsmaatregelen a.g.v. inspecties - € 121.000 Baggeren waterlopen + € 100.000 Toe te rekenen kosten (vanuit de reguliere exploitatie) + € 171.000 Straatvegen/borstelen -/- € 95.000 Duikers/sloten -/- € 27.000 Interne uren (incl. € 98.000 extra formatie) + € 293.000 Toe te rekenen BTW (a.g.v. toename kosten) + € 254.000 Overige + € 2.000 + € 978.000 22-Gemeente Gilze en Rijen Dit is exclusief de jaarlijkse indexatie Financiële gevolgen Met ingang van 2028 stijgen de lasten verder omdat ook de investeringen m.b.v. de projecten “Rijen Zuid” en “Rijen Noord- Oost” worden geactiveerd en niet meer in één keer t.l.v. de voorziening worden gebracht. Hierdoor stijgen de jaarlijkse kapitaallasten. Met ingang van 2029 stijgen de structurele lasten als gevolg van extra investeringen (relining/vervanging o.b.v. kwaliteit en vervanging o.b.v. hydraulische knelpunten) die in de meerjarenbegroting 2027-2030 nog niet zijn opgenomen. Tevens wordt met ingang van 2029 meer rente toegerekend aan de gesloten exploitatie riolering (2% i.p.v. 1,5%). Dekking Om de hogere structurele lasten in de toekomst op te kunnen vangen, is voor de jaren 2028 t/m 2033 een jaarlijkse stijging van de rioolheffing met 12% noodzakelijk. Na 2033 kan dan volstaan worden met een jaarlijkse stijging van 1,7%. Genoemde tariefstijgingen zijn exclusief inflatie. Voor de structureel hogere lasten in 2027 is het saldo van de voorziening Riolering nog toereikend. Reguliere exploitatie Omdat per saldo minder kosten worden toegerekend aan de reguliere exploitatie (€ 171.000 -/- € 98.000 (t.b.v. extra formatie) = € 73.000) heeft dit een positief effect op het reguliere exploitatieresultaat. Ook het toerekenen van meer BTW (€ 254.000) aan de exploitatie riolering heeft een positief effect op het reguliere exploitatiesaldo. Het totale positieve effect op de reguliere exploitatie bedraagt dus € 327.000. 23-Gemeente Gilze en Rijen Financiële gevolgen Wegen en Groen Het PWR leidt naast investeringen op het gebied van riolering ook tot investeringen op het gebied van wegen en groen omdat projecten veelal integraal worden opgepakt. Voor wegen en groen wordt in het PWR voor de periode 2027 t/m 2036 een jaarlijks investeringsbedrag van € 1.032.000 genoemd. In het huidige MIP zijn de investeringen voor wegen en groen voor 2027 en 2028 al geraamd en deze worden daarom in onderstaande tabel niet opgenomen. De extra kapitaallasten die worden toegerekend aan wegen en groen zijn opgenomen in onderstaande tabel. De kapitaallasten worden als stelpost opgenomen in de exploitatiebegroting en in mindering gebracht op bovengenoemd positief effect van € 327.000. 24-Gemeente Gilze en Rijen Financiële gevolgen keuze gemeenteraad rioolheffing Scenario 1: (voorkeursscenario): De investeringskosten van de projecten Rijen Zuid en Rijen Noord-Oost worden over een langere periode afgeschreven in plaats van in één keer. Hierdoor ontstaat een meer geleidelijke ontwikkeling van de rioolheffing. De in onderstaande tabel genoemde tarieven voor de jaren 2028 en verder zijn exclusief inflatie Scenario 2: de investeringkosten van de projecten Rijen Zuid en Rijen Noord-Oost worden in de jaren 2026 t/m 2029 in één keer t.l.v. de voorziening gebracht. Dit leidt tot een sterke stijging van de rioolheffing in 2028 en 2029, gevolgd door een stabieler verloop in de jaren daarna. De in onderstaande tabel genoemde tarieven voor de jaren 2028 en verder zijn exclusief inflatie 25-Gemeente Gilze en Rijen Financiële gevolgen keuze gemeenteraad rioolheffing Beide scenario’s leiden uiteindelijk tot een kostendekkende rioolheffing en maken uitvoering van het Programma Water en Riolering mogelijk. Het verschil zit uitsluitend in de afschrijvingsmethodiek van de projecten Rijen Zuid en Rijen Noord-Oost. 26-Gemeente Gilze en Rijen SAMENVATTING Data is op orde gebracht Volledig inzicht in het systeem Uitvoering noodzakelijk om risico's te beperken Investeringen nodig voor een toekomstbestendig watersysteem Flinke ambtelijke opgave om het areaal op basiskwaliteit te krijgen Met grote impact op de ABG organisatie (riolering, verkeer, wegen, groen, klimaat, etc.) Met dit PWR brengen we de riolering op een basisniveau Hogere ambities vergen extra middelen en (personele) capaciteit. 27-Gemeente Gilze en Rijen Zijn er nog vragen? Of opmerkingen? 28-Gemeente Gilze en Rijen