OORDEELSVORMEN: Raadsvoorstel Begroting 2026.

Zaaknummer: 1070944 gemeente Hilvarenbeek Voorstel aan de raad In de vergadering van : 12 november 2026 Behandeld in college op : 6 oktober 2026 Behandeld in commissie(s) : Plenaire commissie van 29 oktober 2026 Agendapunt : Beleidsveld : Planning en control Onderwerp : Begroting 2027 en meerjarenbegroting 2028-2030 Voorstel 1. De begroting 2027 en de meerjarenbegroting 2028-2030 vast te stellen en ter goedkeuring aan te bieden aan de Provincie Noord-Brabant. 2. Instellen van een voorziening voor risico’s en claims. 3. Instemmen met het gewijzigde investeringsprogramma. Inleiding Voor u ligt de begroting 2027. In deze begroting presenteren we de maatschappelijke ambities en doelen waarmee we aan de slag gaan met en voor de samenleving. Dit inclusief bijbehorende financiële middelen. Ook gaan we in op het financieel meerjarenperspectief voor de jaren 2028-2030 en het bijbehorende investeringsprogramma. Gelijktijdig met het maken van deze begroting is er gewerkt aan een collegeprogramma. Deze documenten hebben een sterke relatie met elkaar. Waar we in de begroting vooral de keuzes voor het komende jaar maken zal het collegeprogramma richting geven voor de gehele bestuursperiode. Argumenten 1.1 Uw raad is bevoegd te besluiten over de begroting Uw raad stelt de kaders en heeft het budgetrecht. Het college vraagt uw raad deze begroting 2027 vast te stellen en het college expliciet te autoriseren voor de financiën op programmaniveau, de investeringskredieten en de reservemutaties. Ook besluit u over voorzieningen die we instellen of afsluiten in de begroting. Met deze begroting wordt een nieuwe voorziening voor risico’s en claims ingesteld (zie beslispunt 2). 1.2 De begroting dient vóór 15 november te worden vastgesteld en te voldoen aan de kaders van onze toezichthouder De provincie verwacht uiterlijk 15 november een reëel en structureel sluitende begroting. Zij verlangt dat het eerste begrotingsjaar (2027) of het laatste begrotingsjaar (2030) een positief reëel en structureel saldo heeft. De voorliggende begroting voldoet hieraan. 1.3 De begroting voldoet aan onze eigen financiële kaders met maatschappelijke opgaven centraal Deze begroting markeert het begin van een nieuwe bestuursperiode. De afgelopen jaren is door bestuur, gemeenteraad, inwoners, maatschappelijke partners en de ambtelijke organisatie hard gewerkt aan de ontwikkeling van onze gemeente. Op veel terreinen zijn resultaten bereikt en is een stevige basis gelegd voor de toekomst. Tegelijkertijd zien we dat de uitdagingen waarvoor 1 Raad van 12 november 2026, nr. gemeenten staan steeds groter, complexer en omvangrijker worden. Ook Hilvarenbeek vormt daarop geen uitzondering. Deze begroting is opgesteld uitgaande van het coalitieakkoord Echte keuzes, nieuwe kansen, waarin nadrukkelijk wordt gekozen voor focus, financiële discipline, woningbouw, een sterke samenleving, economische ontwikkeling en een slagvaardige gemeentelijke organisatie. De gemeente wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiend aantal wettelijke taken, maatschappelijke opgaven en financiële onzekerheden. Juist in die combinatie ligt de uitdaging voor deze bestuursperiode. Niet alleen de vraag óf ontwikkelingen op ons afkomen, maar vooral hoe wij daar als gemeente op inspelen, welke keuzes wij maken en welke middelen wij daarvoor beschikbaar stellen. De rode draad van deze begroting is daarom helder: echte keuzes maken, focus aanbrengen en onze uitvoeringskracht versterken. Wij willen blijven bouwen aan voldoende woningen voor onze inwoners, investeren in een sterke sociale basis, ruimte bieden aan ondernemers en verenigingen en werken aan een veilige, duurzame en leefbare gemeente. Tegelijkertijd willen we als zelfstandige gemeente onze dienstverlening verbeteren en dichtbij onze inwoners blijven staan. Dat vraagt om realisme, prioritering en financiële discipline. De financiële positie van gemeenten staat landelijk onder druk en dat geldt ook voor Hilvarenbeek. Al jarenlang zien we dat gemeenten steeds meer verantwoordelijkheden krijgen, terwijl de structurele middelen vanuit het Rijk daar onvoldoende gelijke tred mee houden. Tegelijkertijd stijgen de kosten binnen het sociaal domein, staan investeringen in woningbouw, duurzaamheid en infrastructuur op de agenda en nemen de verwachtingen vanuit samenleving en rijksoverheid toe. 2.1 Uw raad is bevoegd te besluiten over het instellen van voorzieningen In de begroting is een nieuwe voorziening opgenomen voor risico’s en claims, om een reëel en prudent beeld te schetsen voor mogelijk te verwachten verlies in het geval van een juridisch/fiscale kwestie. 3.1 Uw raad is bevoegd te besluiten over het gewijzigde investeringsprogramma Betreft het gewijzigde standpunt inzake de eerder gevraagde kredieten m.b.t. de Snelfietsroute Tilburg-Goirle-Hilvarenbeek. Kanttekeningen 1.1 Septembercirculaire niet verwerkt in onze begroting Net zoals voorgaande jaren is de meicirculaire verwerkt in voorliggende begroting. We informeren u separaat begin november over de effecten van de septembercirculaire voor onze gemeente. Samenwerking N.v.t. Financiën Het vertrekpunt voor de begroting 2027 is de, door uw raad, vastgestelde Najaarsnota 2025 / Voorjaarsnota 2026. Ten opzichte van dit meerjarenperspectief zijn in de begroting autonome en nieuwe ontwikkelingen verwerkt. Ook zijn enkele besparingen opgenomen. In de bijlage hebben wij per programma bij het onderdeel ‘Wat gaat het kosten?’ een toelichting opgenomen van de mutaties in de begroting 2027. 2 Raad van 12 november 2026, nr. In onderstaande tabel vindt u het verloop van het meerjarenperspectief voor de jaren 2027 tot en met 2030. Het financiële meerjarenperspectief van de gemeente laat zien dat 2027 onder grote druk staat en verslechtert vanaf 2028 aanzienlijk. Waar in 2027 nog sprake is van een beperkt positief begrotingssaldo van € 27.000, ontstaat in 2028 een tekort van € 2,1 miljoen. Ook in de daaropvolgende jaren blijft sprake van substantiële tekorten van € 2,0 miljoen in 2029 en € 1,8 miljoen in 2030. Als gevolg van de structurele begrotingstekorten in de komende jaren neemt het eigen vermogen tot en met 2030 met bijna € 6 miljoen af. Dit werkt direct door in de solvabiliteitsratio, die daalt van 19% ultimo 2027 naar 11% ultimo 2030. Hiermee neemt de financiële weerbaarheid van de gemeente verder af en wordt de gemeente kwetsbaarder voor financiële tegenvallers. Naar verwachting verslechtert de solvabiliteitsratio zodanig dat deze ultimo 2027 niet langer kwalificeert als een profiel waarbij voorzichtigheid is geboden, maar als een risicovol profiel. De verslechtering van het begrotingsbeeld wordt in 2028 voornamelijk veroorzaakt door de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan wegen met daarnaast noodzakelijke investeringen in het Stevig Lokaal Team, het doorschuiven van de tijdelijke huisvesting van De Doelakkers en het wegvallen van incidentele inkomsten uit de stimuleringsregeling Realisatiestimulans. In de jaren daarna zet deze druk zich voort door de structurele doorwerking van deze keuzes en investeringen, waardoor de begroting ook op langere termijn onvoldoende in evenwicht is. Samenvattend kan worden gesteld dat de financiële ruimte in korte tijd sterk afneemt, terwijl de druk op de begroting structureel toeneemt. Zonder aanvullende maatregelen ontstaat een situatie waarin de gemeente steeds minder in staat is nieuwe maatschappelijke opgaven op te vangen, financiële tegenvallers te absorberen en eigen beleidskeuzes te maken. Deze ontwikkeling is niet uitsluitend het gevolg van nieuwe omstandigheden, maar vloeit mede voort uit keuzes en investeringen die in voorgaande jaren zijn gemaakt. Hoewel deze hebben bijgedragen aan het realiseren van ambities en voorzieningen, leiden de hiermee samenhangende lasten, in combinatie met de huidige financiële ontwikkelingen, tot een toenemende druk op de begroting en het eigen vermogen. Het is daarom noodzakelijk bestaande beleidskeuzes, ambities en investeringen opnieuw tegen het licht te houden. De combinatie van structurele tekorten, een sterk dalende solvabiliteit en een afnemende financiële buffer vraagt om fundamentele keuzes ten aanzien van ambities, voorzieningen en investeringen. Alleen door tijdig bij te sturen kan het financieel evenwicht worden hersteld en kan de bestuurlijke handelingsruimte voor de toekomst behouden blijven. Wij blijven ons samen met andere gemeenten inzetten voor een betere en meer structurele financiering vanuit het Rijk. Maar tegelijkertijd nemen wij ook onze eigen verantwoordelijkheid. De financiële uitdagingen van morgen vragen om besluiten van vandaag. 3 Raad van 12 november 2026, nr. Structurele begrotingssaldo Bij de beoordeling van onze begroting is het voor de Provincie van belang dat er ook sprake is van een structureel sluitende begroting. Het structurele begrotingssaldo wordt berekend door het totale begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. De aard van de baten en lasten en de materiële omvang bepalen of een post als incidenteel of structureel aangemerkt wordt. Uit het overzicht van incidentele baten en lasten blijkt dat we voor het jaar 2027 structureel in evenwicht zijn. Het college heeft in de begroting diverse knoppen op ‘UIT’ gezet. In de bijlage ontvangt u het knoppendocument. Communicatie N.v.t. Bijlagen - Raadsbesluit - Begroting 2027 - Knoppendocument Burgemeester secretaris Maarten Houben Frank Jansen 4