Vaststelling wijziging omgevingsplan 002 ‘Emst en Oene’

Beslisnota voor de raad Onderwerp Vaststelling wijzigingsbesluit omgevingsplan gemeente Epe 002 'Emst en Oene' Programma 5 - Ruimte en wonen Portefeuillehouder Mw. M.D. Tibben Zaaknummer 1437576 Adviseur ter Haar Afdeling Ontwikkeling Omgeving E-mail adres [email protected] TE BESLUITEN OM 1. in te stemmen met de ambtshalve wijzigingen zoals verwoord in de Nota ambtshalve wijzigingen omgevingsplan gemeente Epe 002 ‘Emst en Oene’; 2. het wijzigingsbesluit omgevingsplan gemeente Epe 002 'Emst en Oene' vast te stellen. INLEIDING Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben gemeenten van rechtswege een omgevingsplan gekregen. Dit omgevingsplan bestaat uit twee delen: het tijdelijke deel (kort gezegd: de bestaande bestemmingsplannen en andere ruimtelijke regelingen), en het nieuwe deel. Gemeenten hebben tot 2032 de tijd om het tijdelijke deel te integreren in het nieuwe, permanente omgevingsplan conform de systematiek van de Omgevingswet. Hoewel het nieuwe deel grotendeels nog leeg is, bevat het al wel regels uit de zogenaamde bruidsschat: dit zijn voormalige rijksregels op het gebied van onder andere milieu en bouwen, die bij inwerkingtreding van de wet automatisch aan het omgevingsplan van iedere gemeente zijn toegevoegd. Met wijziging 2025-1 (raadsbesluit d.d. 11-12-2025) zijn de bruidsschatregels over bouwen in de structuur van het omgevingsplan geplaatst. Met de voorliggende wijziging wordt opnieuw een onderdeel van het tijdelijk deel overgezet: er worden omgevingsplanregels toegevoegd ter vervanging van de bestemmingsplannen binnen de kernen Emst en Oene. Verder wordt in deze wijziging meegenomen: - Overzetting naar het nieuwe deel van parapluplan Parkeren en parapluplan Mantelzorg; - Nieuwe regels over vergunningvrij bouwen van o.a. luifels, erkers en dakkapellen aan de voorkant n.a.v. de motie 'Meer ruimte voor vergunningsvrij bouwen in Epe' d.d. 11 december 2025; - Nieuwe archeologieregels n.a.v. het op 22 mei 2025 vastgestelde erfgoedbeleid 'Epe 100% Waardevol'; - Nieuwe regels ter plaatse van Koeweg 49 Emst om een woningbouwinitiatief mogelijk te maken; - Nieuwe regels ter plaatse van de Wiemanstraat 20, de Achterenkweg 2 in Emst en de Gatherweg 40 in Vaassen om landbouwhuisdieren uit te sluiten in het kader van de LBV+-regeling (stoppersregeling voor agrarische bedrijven); - Diverse kleinere wijzigingen voor individuele percelen. BEOOGD EFFECT Nieuwe omgevingsplanregels waarmee: • bestaande bestemmingsplannen beleidsarm worden omgezet naar het nieuwe deel van het omgevingsplan; • uitvoering wordt gegeven aan een motie over verruiming van vergunningvrij bouwen; • een woningbouwinitiatief aan de Koeweg 49 in Emst mogelijk wordt gemaakt; • landbouwhuisdieren worden uitgesloten aan de Wiemanstraat 20, de Achterenkweg 2 in Emst en de Gatherweg 40 in Vaassen; • uitvoering wordt gegeven aan het onderdeel archeologie van het nieuwe erfgoedbeleid ‘Epe 100% Waardevol’; en • diverse correctieve en actualiserende wijzigingen worden doorgevoerd. ARGUMENTEN 1.1 De voorgestelde ambtshalve wijzigingen zijn ondergeschikt en ter verbetering van het omgevingsplan Het betreft de volgende wijzigingen (zie ook de Nota ambtshalve wijzigingen): • Verduidelijking van de artikelen en artikelsgewijze toelichting over vergunningvrij bouwen van erf- of perceelafscheidingen • Toevoegen van algemene bouwregels voor overkappingen • Schrappen van aanvraagvereisten m.b.t. archeologieregels uit bestemmingsplannen, omdat er nieuwe archeologieregels worden opgenomen • Toevoegen van een begripsbepaling voor 'paardenbak' 2.1 Het omzetten van de bestemmingsplannen Emst en Oene is nodig voor een zorgvuldige overgang naar het nieuwe omgevingsplan De wijziging zet de geldende bestemmingsplannen voor de dorpskernen Emst en Oene, en ook de parapluplannen Parkeren en Mantelzorg, om naar het nieuwe deel van het omgevingsplan. Deze omzetting is beleidsarm en juridisch-technisch van aard: bestaande planologische rechten worden behouden en er worden geen nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden toegevoegd. De regels zijn herschikt volgens de systematiek van de Omgevingswet, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen thematische activiteiten (zoals bouwen) en gebiedsgerichte activiteiten (zoals wonen en agrarische functies). De omzetting is niet strijdig met rijks-, provinciaal, regionaal of gemeentelijk beleid en heeft geen negatieve gevolgen voor de fysieke leefomgeving. 2.2 Met de verruiming van vergunningvrij bouwen wordt uitvoering gegeven aan een motie en wordt regeldruk verminderd Met deze wijziging wordt uitvoering gegeven aan de motie ‘Meer ruimte voor vergunningvrij bouwen in Epe’ (11 december 2025). Het omgevingsplan wordt aangevuld met nieuwe regels waarmee onder objectieve voorwaarden vergunningvrij mogelijk worden gemaakt: • dakkapellen aan de voorzijde of naar openbaar gebied gekeerde dakvlakken, • erkers en luifels, • kleine bouwwerken, geen gebouw zijnde. Vergunningvrij betekent hierbij niet regelvrij: er moet voldaan worden aan de objectieve voorwaarden en aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Monumenten en (gemeentelijk of rijks) beschermde stads- en dorpsgezichten zijn uitgezonderd van de verruimde regeling. De verruiming heeft slechts beperkte ruimtelijke impact en draagt bij aan vermindering van regeldruk voor inwoners, zonder significante aantasting van ruimtelijke kwaliteit. 2.3 Het initiatief aan de Koeweg 49 in Emst past binnen beleid, verbetert de ruimtelijke kwaliteit en draagt bij aan de woningbouwopgave Voor het perceel Koeweg 49 in Emst wordt een locatiegerichte wijziging in het omgevingsplan doorgevoerd om de bouw van drie vrijstaande woningen mogelijk te maken, in plaats van het huidige kassenbedrijf. Het initiatief omvat: • sanering van circa 8.000 m² bedrijfsbebouwing; • landschappelijk ingepaste nieuwbouw van drie woningen; • natuurvriendelijke inrichting van het erf en achterliggende gronden. Het initiatief aan de Koeweg 49 sluit aan bij de Woonagenda gemeente Epe 2024–2028, waarin ruimte wordt geboden voor woningbouw bij herbestemming van vrijkomende agrarische bebouwing. De sloop van circa 8.000 m² kassen en de realisatie van drie woningen op het bestaande erf past binnen deze beleidslijn. De initiatiefnemer heeft zorgvuldig gemotiveerd dat het plan geen ruimtelijke of milieutechnische belemmeringen oplevert. Daarbij zijn onderzoeken uitgevoerd naar onder meer bodem (inclusief asbest), flora en fauna en stikstof. Kortom, het initiatief is niet strijdig met rijks-, provinciaal, regionaal of gemeentelijk beleid en heeft geen negatieve gevolgen voor de fysieke leefomgeving. 2.4 Het uitsluiten van landbouwhuisdieren aan de Achterenkweg 2, Wiemanstraat 20 en Gatherweg 40 borgt de doelen van de LBV+ regeling planologisch Voor de locaties Achterenkweg 2 en Wiemanstraat 20 in Emst en Gatherweg 40 in Vaassen worden in deze omgevingsplanwijziging regels opgenomen waarmee het houden van landbouwhuisdieren expliciet wordt uitgesloten, terwijl de agrarische functie in stand blijft. Beide locaties maken deel uit van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (LBV+), waarbij de veehouderijactiviteiten zijn beëindigd met als doel een structurele reductie van stikstofemissies en een verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Door in het omgevingsplan vast te leggen dat op deze percelen geen landbouwhuisdieren meer zijn toegestaan, wordt planologisch geborgd dat de beëindiging van de veehouderijactiviteiten duurzaam en onomkeerbaar is. De regeling voorkomt daarmee: • hernieuwde vestiging van veehouderij op deze locaties; • toekomstige stikstofemissies die strijdig zouden zijn met het doel van de LBV+; • onzekerheid voor de omgeving over het gebruik van de percelen. Tegelijkertijd blijft ander agrarisch gebruik, zoals akkerbouw en grondgebonden teelt, mogelijk. Hiermee wordt recht gedaan aan zowel de doelstellingen van het rijks- en provinciale stikstofbeleid als aan het voortgezet gebruik van het agrarisch areaal. De wijziging heeft geen nadelige gevolgen voor milieu, gezondheid of ruimtelijke kwaliteit en draagt bij aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, doordat een passende en juridisch bestendige functie wordt vastgelegd die aansluit bij de feitelijke en beleidsmatig gewenste situatie. 2.5 Door actualisatie van de archeologieregels wordt uitvoering gegeven aan vastgesteld erfgoedbeleid Naar aanleiding van het op 22 mei 2025 vastgestelde erfgoedbeleid ‘Epe 100% Waardevol’ zijn de archeologieregels in het omgevingsplan geactualiseerd. De nieuwe regels bevatten: • uitwerking van de geactualiseerde archeologische beleidskaart; • een gedifferentieerd vergunningenregime op basis van verwachtingswaarde; • duidelijke vrijstellings- en onderzoeksgrenzen. Hiermee wordt de archeologische zorgplicht beter uitvoerbaar en proportioneel ingevuld, in lijn met de Omgevingswet, zonder onevenredige beperking van ruimtelijke ontwikkelingen. 2.6 De overige wijzigingen zijn noodzakelijk om het omgevingsplan actueel, consistent en juridisch correct te houden Naast bovenstaande hoofdonderdelen omvat de wijziging diverse kleinere aanpassingen, waaronder: • correcties voor individuele percelen; • verwerking van de vangnetregeling Omgevingswet (versie 1 oktober 2025); • verwerking van rijksvoorbeschermingsregels voor hyperscale datacentra; • feitelijke en juridisch-technische correcties. Deze wijzigingen beogen het omgevingsplan actueel, consistent en juridisch correct te houden. 2.7 Het wijzigingsbesluit voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties De wijziging voldoet aan het vereiste van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, als bedoeld in artikel 4.2 van de Omgevingswet. Er is sprake van: • een zorgvuldige belangenafweging; • behoud van bestaande rechten waar sprake is van omzetting; • beperkte, goed onderbouwde nieuwe ontwikkelingen; • geen onevenredige nadelige effecten op de fysieke leefomgeving. 2.8 Er zijn geen zienswijzen ingediend Het ontwerpwijzigingsbesluit heeft voor een periode van 6 weken - an 1 juni tot en met 12 juli 2026 - ter inzage gelegen. Gedurende de terinzagelegging zijn geen zienswijzen ingediend. KANTTEKENINGEN n.v.t. FINANCIËN • De werkzaamheden t.b.v. de initiatieven voor Koeweg 49, Achterenkweg 2, en Wiemanstraat 20 in Emst en Gatherweg 40 in Vaassen worden bekostigd door de desbetreffende initiatiefnemer. • De omzetting van de bestemmingsplannen, de nieuwe regels over vergunningvrij bouwen en de nieuwe archeologieregels en de overige wijzigingen zijn voorbereid binnen bestaande ambtelijke capaciteit. COMMUNICATIE Communicatie Na een positief besluit zal de wijziging van het omgevingsplan worden gepubliceerd op officiëlebekendmakingen.nl en het Omgevingsloket (onder 'Regels op de Kaart'). Ook de kennisgeving van de vaststelling wordt gepubliceerd op officiëlebekendmakingen.nl. Participatie • Er is overleg gevoerd met ketenpartners (provincie Gelderland en Waterschap Vallei en Veluwe); • Bij locatiegerichte initiatieven (zoals Koeweg 49) is door de desbetreffende initiatiefnemers geparticipeerd met de directe omgeving; • via twee officiële kennisgevingen (kennisgeving voornemen en kennisgeving ontwerpbesluit) is in het Gemeenteblad gewezen op de plannen in voorbereiding en de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen tijdens de terinzagelegging. • Op 25 juni 2026 is een inloopavond gehouden op het gemeentehuis. UITVOERING Na een positief besluit zal de wijziging van het omgevingsplan worden gepubliceerd. Vervolgens start de beroepstermijn van 6 weken, waarbinnen het mogelijk beroep in te stellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Vier weken na publicatie van de kennisgeving treedt het gewijzigde omgevingsplan in werking.