Vaststellen Zomernota 2026

Raadsvoorstel Onderwerp: Vaststellen Zomernota 2026 Portefeuillehouder: D.C.F.J. Velings Documentnummer: 200883135 Zaaknummer: 0847200881290 Datum: 18 augustus 2026 1. Samenvatting voor de burger De Zomernota 2026 informeert de Raad over de status van het Programmaplan in de Begroting 2026 en het te verwachte resultaat voor het lopende boekjaar. De Zomernota biedt de Raad de mogelijkheid om verschillende begrotingsposten te actualiseren, zodat wordt voldaan aan de eisen van begrotingsrechtmatigheid. De Zomernota 2026 toont een negatief saldo van € 571.000, waardoor het verwachte exploitatiesaldo voor 2026 uit komt op € 1.019.000 nadelig. 2. Inleiding De Zomernota is onderdeel van de vastgestelde besturingscyclus door de Raad. In de Zomernota rapporteert het college aan de Raad over de voortgang van de lopende begroting. Hiermee wordt de Raad in staat gesteld om haar kader stellende en controlerende rol in te vullen, en besluiten te nemen tot wijziging van de begroting. In deze Zomernota wordt de status van de speerpunten en acties, zoals opgenomen in de Begroting 2026, weergegeven. Ook wordt op hoofdlijnen een prognose van het resultaat van het boekjaar 2026 gegeven. Verder wordt ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen in de Algemene Uitkering 2026 naar aanleiding van de Meicirculaire. In dit voorstel wordt ook gevraagd akkoord te gaan met het vormen van een nieuwe bestemmingsreserve voor de CDOKE-middelen, de uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid (capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid). 3. Voorstel 1. De Zomernota 2026 vast te stellen. 2. Akkoord te gaan met een nieuw te vormen bestemmingsreserve Klimaat en Energie. 4. Beoogd effect Het beoogde effect van de Zomernota 2026 is dat de Raad tijdig en volledig inzicht krijgt in de status van speerpunten en acties en in de financiële ontwikkelingen van dit jaar. Door de begroting op de belangrijkste onderdelen bij te stellen, versterken we de rechtmatigheid, transparantie en voorspelbaarheid van ons financieel beleid. Dit draagt bij aan een stabiele financiële koers en een betrouwbare uitvoering van de gemeentelijke ambities. 5. Argumenten 1.1. Minimaal één keer per jaar wordt de Raad op de hoogte gesteld van het gevoerde beleid binnen de organisatie. Om de betrokkenheid van de gemeenteraad te waarborgen, wordt minimaal één keer per jaar een terugkoppeling gegeven over het gevoerde beleid binnen de organisatie. Deze terugkoppeling is gebaseerd op de voortgang en status van de in de begroting opgenomen speerpunten en acties. Deze informatie stelt de Raad in staat om haar controlerende rol goed uit te oefenen, het beleid waar nodig bij te sturen en richting te geven aan toekomstige keuzes. 1.2. Het verwachte resultaat van de begroting 2026 wordt bijgesteld. Conform de planning van de budgetcyclus wordt in september 2026 de Zomernota gepresenteerd aan de Raad. In deze nota zijn de financiële mutaties ten opzichte van de 1e begrotingswijziging opgenomen. De 1e begrotingswijziging 2026 had betrekking op de uitvoeringscapaciteit voor woningbouw. De Raad wordt gevraagd in te stemmen met het aanpassen van eerder toegekende budgetten, conform de mutaties zoals opgenomen in de Zomernota 2026. 1.3. Het structurele resultaat daalt verder in de Zomernota 2026. In de primaire begroting was sprake van een positief structureel resultaat van € 996.000. Na de mutaties van de begrotingswijziging (€ 445.000 nadelig) en de Zomernota (€ 1.709.000) komt het structurele saldo uit op € 1.158.000 nadelig. In onderstaand schema staan de verschillen op hoofdlijnen: Pagina 2 van 5 Structureel V/N Incidenteel V/N Effect Algemene uitkering uit september- december- en meicirculaire 2025/2026 € 1.757.000 V Toekennen decentralisatie-uitkering aan bibliotheek € 100.000 N Toekennen decentralisatie-uitkering aan reserve klimaat en energie € 1.491.000 N Afrekening algemene uitkering boekjaar 2023 € 52.000 V Teruggave vanuit Beschermd Wonen € 889.000 V Stijging Zorgkosten Wmo-Jeugd-BMS € 1.210.600 N Onderuitputting Kapitaallasten € 300.000 V Terugdraaien ZBB maatregelen voor 2026 € 245.000 N Stelpost voor herwaarderingsronde 2026 € 200.000 N Lagere vervoerskosten 't Rendal € 162.000 V Bekostiging Vluchtelingen Oekraïne € 65.000 V Bijstelling budgetten bestek onderhoud groen € 106.000 N Bijstelling Participatiebudget naar Senzer € 101.000 N Bijstelling leges bouwvergunningen € 100.000 N Bijstelling rente op leningen € 100.000 N Extra personele lasten (o.a. voor inhuur op vervanging) € 60.000 N Overige verschillen per saldo € 52.000 N € 30.000 N Totaal € -1.708.600 N € 1.138.000 V 1.4. Stortingen aan, en onttrekkingen uit Reserves worden in het kader van de rechtmatigheid altijd vastgesteld door de Raad. De stortingen en onttrekkingen in de Zomernota 2026 hebben betrekking op de Reserve Kapitaallasten. 1.5. De mutaties op investeringskredieten en projectbudgetten moeten altijd door de Raad moeten worden vastgesteld. Dit is een expliciete rechtmatigheidseis binnen het BBV‑kader en waarborgt dat de Raad haar budgetrecht volledig kan uitoefenen. In deze Zomernota worden daarom mutaties voorgesteld voor zeven projecten, zodat zowel de financiële dekking als de voortgang van deze projecten op een juiste en transparante manier wordt geborgd. 2.1. Voor het beheer van de klimaat- en energiemiddelen is een bestemmingsreserve gewenst. Vanaf 2026 worden de middelen uit de CDOKE-regeling niet langer via een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk verstrekt maar via een Decentralisatie uitkering (DU) via het gemeentefonds. Hierdoor vervalt de afzonderlijke oormerking van deze middelen. Gezien de omvang, urgentie en langdurige aard van de duurzaamheidsopgave is het noodzakelijk deze middelen bestuurlijk en financieel te borgen. De middelen zijn nodig om uitvoering te blijven geven aan gemeentelijke taken en ambities op het gebied van Pagina 3 van 5 onder andere de Omgevingswet, het Klimaatakkoord en de Regionale Energiestrategie (RES). Voorgesteld wordt om het bedrag van € 1.490.779 dat in 2026 via het gemeentefonds beschikbaar komt, toe te wijzen aan de duurzaamheidsopgave en deze middelen structureel beschikbaar te houden voor de uitvoering van de duurzaamheidsopgave. Dit bedrag kan volledig gestort worden in de nieuwe reserve Klimaat en energie omdat de uitgaven in 2026 gedekt kunnen worden uit het restant van de SPUK-CDOKE gelden ultimo 2025. Deze rijkmiddelen mogen t/m 2027 worden ingezet. In de komende bestuursperiode wordt een integraal Duurzaamheidsbeleidsplan opgesteld met daarin ook een meerjarenbegroting naar de diverse onderdelen zijnde energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en warmtetransitie. 6. Kanttekeningen 1.1. Er blijft sprake van onzekerheden in de begroting. De voorgestelde begrotingswijziging is gebaseerd op de momenteel beschikbare informatie. Ontwikkelingen gedurende het resterende boekjaar kunnen leiden tot aanvullende financiële afwijkingen waardoor het uiteindelijke rekeningresultaat kan afwijken van de huidige prognose. Een deel van de uitgaven betreft ook open-einde regelingen, zoals de Wmo en Jeugdwet. De uiteindelijke lasten zijn afhankelijk van de feitelijke vraag naar ondersteuning en kunnen daardoor nog wijzigen. Daarnaast is ook de impact van ontwikkelingen in het gemeentefonds, die in de september- en decembercirculaire verwerkt worden, nog niet te voorzien. 2.1. Met het vormen van de reserve lopen we vooruit op nog vast te stellen beleid. De vorming van de reserve vindt plaats vooruitlopend op het nog op te stellen integrale Duurzaamheidsbeleidsplan. Hierdoor wordt reeds financiële ruimte geoormerkt terwijl de raad de inhoudelijke prioriteiten en meerjarige inzet van deze middelen nog moet vaststellen. 7. Financiën In de primaire begroting 2026 is oorspronkelijk melding gemaakt van een begrotingsnadeel van € 3.000 (structureel resultaat: € 996.000 positief). Deze primaire begroting is in de Raadsvergadering van 6 november 2025 behandeld en vastgesteld. De begrotingswijziging van 26 februari 2026 laat een nadelig resultaat zien van € 445.000 (structureel). Dit betrof het voorstel 'uitvoeringscapaciteit woningbouw'. Het resultaat van de Zomernota bedraagt (afgerond) € 571.000 nadelig. € 1.709.000 heeft betrekking op structurele taken (nadelig) en € 1.138.000 op mutaties met een incidenteel karakter (voordelig). Pagina 4 van 5 Rekening houdende met de resultaten van de Zomernota komt het exploitatiesaldo voor 2026 uit op € 1.019.000 nadelig. Bedragen x € 1.000 Waarvan Waarvan Boekjaar 2026 Exploitatiesaldo Incidenteel Structureel Voordelig Nadelig Voordelig Nadelig Voordelig Nadelig Primaire begroting (vastgesteld d.d. 6 november 2025) 3 999 996 Begrotingswijzigingen t/m mei 445 445 Exploitatiesaldo na wijzigingen 448 999 551 Zomernota 571 1.138 1.709 Exploitatiesaldo na zomernota 1.019 139 1.158 8. Communicatie De begrotingswijziging behorende bij deze zomernota zal, na behandeling in de commissie en de raad, ter kennisgeving aan de toezichthouder (provincie) worden verzonden. 9. Uitvoering Niet van toepassing Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester J. Weekers D. Blok Bijlage(n) O NO Concept raadsbesluit, documentnr. Djuma 20083132 X Zomernota 2026, documentnr. Djuma 200882863 X Pagina 5 van 5