Vaststellen Tijdelijke huisvesting onderwijslocaties

Raadsvoorstel Onderwerp: Tijdelijke huisvesting onderwijslocaties Portefeuillehouder: J. Briels Documentnummer: 200833900 Zaaknummer: 0847200752096 Datum: 18 augustus 2026 1. Samenvatting voor de burger De gemeente vernieuwt de komende jaren meerdere schoolgebouwen. Tijdens de bouw moeten leerlingen tijdelijk ergens anders worden ondergebracht. Uit onderzoek blijkt dat de locatie Kanaalstraat 38 hiervoor de meest geschikte oplossing is. De locatie sluit goed aan bij de behoeften van het basisonderwijs, kan met beperkte aanpassingen geschikt worden gemaakt en biedt voldoende capaciteit voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Nu is vastgesteld dat Kanaalstraat 12 niet langer nodig is voor de tijdelijke onderwijshuisvesting, heeft het college opdracht gegeven om de toekomstige herontwikkeling en transformatie van deze locatie nader te onderzoeken. De uitkomsten hiervan worden op een later moment uitgewerkt in een afzonderlijk voorstel. 2. Inleiding Op 26 juni 2025 heeft uw raad het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024–2038 vastgesteld. Hiermee is richting gegeven aan de prioritering van nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen en zijn hiervoor middelen gereserveerd in de meerjarenbegroting. De uitvoering van het IHP brengt met zich mee dat meerdere scholen tijdelijk hun gebouw moeten verlaten tijdens renovatie of vervangende nieuwbouw. Voor met name LeerRijk, de Ranonkel en de Mariaschool is tijdelijke huisvesting noodzakelijk. Uw raad heeft via twee moties (Programmabegroting 2025 – SBO De Brigantijn & Planontwikkeling Kanaalstraat 12) verzocht om beide locatie op korte termijn beschikbaar te maken voor herontwikkeling. Team Sygma heeft een scenariostudie uitgevoerd waarin drie opties zijn onderzocht: volledig tijdelijke units, Kanaalstraat 12 en Kanaalstraat 38. Pagina 1 van 7 3. Advies 1. De tijdelijke huisvesting van scholen te realiseren op de locatie Kanaalstraat 38 te Someren. 2. Voor de benodigde aanpassingen, onderhoud en uitbreiding een bedrag van € 1.763.000 beschikbaar te stellen. 3. De financiële gevolgen via een begrotingswijziging te verwerken in de Begroting 2026. 4. Na definitieve planning van de bouw van LeerRijk de prioritering binnen het IHP opnieuw te actualiseren. 4. Beoogd effect Een kwalitatief goede, financieel verantwoorde en tijdig beschikbare tijdelijke huisvestingslocatie, zodat de uitvoering van het IHP zonder vertraging kan plaatsvinden. 5. Argumenten 1.1 Kanaalstraat 38 biedt de beste functionele basis voor tijdelijk basisonderwijs Bij de keuze voor een tijdelijke huisvestingslocatie staat de vraag centraal waar wij gedurende meerdere jaren kwalitatief goed onderwijs kunnen garanderen zonder moeilijk uit te leggen investeringen te doen. Uit de scenariostudie blijkt dat Kanaalstraat 38 daarvoor de meest logische en passende locatie is. Het gebouw is oorspronkelijk ontwikkeld voor speciaal basisonderwijs en sluit volledig aan bij de behoeften van het primair onderwijs. Met de uitbreiding van modulaire lokalen (units) kan worden voorzien in de maximale behoefte van vijftien groepslokalen (naast blijvende inzet voor OBS De Ranonkel, voor zowel LeerRijk als daarna de Mariaschool), zoals volgt uit de prognoses in het IHP. Door uit te gaan van deze capaciteit ontstaat voldoende flexibiliteit om scholen achter elkaar te huisvesten zonder telkens nieuwe tijdelijke voorzieningen te moeten realiseren. Dat maakt de oplossing niet alleen passend, maar ook toekomstbestendig binnen de looptijd van het IHP. Belangrijk is ook dat de benodigde aanpassingen relatief beperkt zijn. Het gaat om onderhoud, vervanging van installaties waar nodig en uitbreiding met modulaire bouw. Er is geen sprake van ingrijpende herstructurering of grootschalige sloop. Dit verkleint de uitvoeringsrisico’s en versnelt de realisatie. Met de school wordt afgestemd welke kosten van het onderhoud voor rekening zijn van het schoolbestuur en welke voor rekening van de gemeente Someren. Dit omdat er ook kosten gemaakt moeten worden voor onderdelen waar normaliter het schoolbestuur voor aan de lat hoort te staan en zij dit onderhoud onvoldoende hebben uitgevoerd. Voor andere grotere investeringen, zoals de installaties, staat de gemeente aan de lat aangezien niet van een school kan worden verwacht dat zij die installaties voor een dergelijke periode aanschaffen. De gemeente bekostigt ook de units. Pagina 2 van 7 1.2 Beperking van technische en planologische risico’s In de huidige omstandigheden, waarin de netcongestie een alsmaar groeiend knelpunt vormt, is het risico van nieuwe aansluitingen een grote factor. Volledige tijdelijke unitbouw op een nieuwe locatie zou nieuwe aansluitingen vereisen en daarmee een aanzienlijk uitvoeringsrisico met zich meebrengen, lees: praktisch onmogelijk. Kanaalstraat 38 beschikt over bestaande nutsvoorzieningen, waardoor dit risico er niet is. Mogelijke aanpassingen aan de elektriciteitsaansluiting zijn beheersbaar en financieel overzichtelijk in verhouding tot de totale investering. Ook planologisch is de locatie minder risicovol. Het betreft een bestaande onderwijsbestemming, waardoor de kans op vertraging door planprocedures beperkt is. 2.1 Financieel de meest verantwoorde keuze De vergelijking tussen de drie scenario’s laat een duidelijk beeld zien. Volledige tijdelijke unitbouw vraagt een te grote investering, inzet van Kanaalstraat 12 vergt veel aanpassingen, sloop en alsnog hoge beheerslasten en de inzet van Kanaalstraat 38, inclusief huur van aanvullende modulaire lokalen voor vijf jaar, bedraagt circa € 1,76 miljoen. Dan nog is dit pand (Kanaalstraat 12) functioneel minder passend qua indeling dan het pand aan de Kanaalstraat 38. Die laatste variant is aanzienlijk goedkoper dan inzet van Kanaalstraat 12. De keuze voor Kanaalstraat 38 is niet alleen functioneel logisch, maar ook financieel beter te onderbouwen. 2.2 Het schoolbestuur draagt bij in de kosten Wij treden nog in overleg met het schoolbestuur om gezamenlijk vast te stellen welke onderhoudswerkzaamheden onder de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur vallen en welke voor rekening van de gemeente komen. Het schoolbestuur is verantwoordelijk voor regulier onderhoud. Wanneer werkzaamheden naar ons oordeel betrekking hebben op achterstallig onderhoud, ligt de verantwoordelijkheid daarvoor in beginsel bij het schoolbestuur. Kosten voor groot onderhoud die, gelet op de omstandigheden, redelijkerwijs niet meer aan het schoolbestuur kunnen worden toegerekend, komen voor rekening van de gemeente. Voor de financiële raming is echter uitgegaan van het volledige kostenbedrag, zodat voldoende budget beschikbaar is indien blijkt dat geen van de werkzaamheden voor rekening van de gemeente komt. Pagina 3 van 7 4.1 Kanaalstraat 12 wordt niet ingezet voor tijdelijke onderwijshuisvesting Uit de scenariostudie blijkt dat Kanaalstraat 38 de meest geschikte locatie is voor de tijdelijke huisvesting van het primair onderwijs. Daarmee vervalt de noodzaak om Kanaalstraat 12 voor deze functie beschikbaar te houden. Het college heeft opdracht gegeven om de mogelijkheden voor herontwikkeling en transformatie van de locatie nader te onderzoeken. De uitkomsten hiervan worden op een later moment uitgewerkt in een afzonderlijk voorstel. 6. Kanttekeningen 1.1 Afhankelijkheid van planning nieuwbouw Tijdelijke huisvesting is per definitie afhankelijk van de planning van nieuwbouwprojecten. Indien de realisatie van LeerRijk of andere projecten vertraging oploopt, kan de tijdelijke huisvesting langer nodig zijn dan voorzien. De kans op enige vertraging is reëel, door bijv. vertragingen bij de aanbesteding en vergunningverlening. Maar de gevolgen daarvan zijn te overzien. De modulaire lokalen kunnen indien nodig langer worden gehuurd en de locatie is geschikt voor voortgezet gebruik. 1.2 Geen besluit betekent geen tijdelijke huisvesting Uitstel van besluitvorming leidt tot vertraging in de voorbereiding van de tijdelijke huisvesting. Hierdoor kan druk ontstaan op de planning van de onderwijsprojecten binnen het IHP. 1.3 Verkeersdruk en omgevingsimpact Tijdelijke huisvesting kan leiden tot extra verkeersbewegingen in de omgeving van Kanaalstraat 38. Hoewel het reeds een onderwijsbestemming betreft, kan de omvang van de tijdelijke populatie groter zijn dan in de huidige situatie. De ligging aan de rand van de kern en de aanwezige parkeermogelijkheden maken dat de impact naar verwachting beperkt blijft. Indien nodig kunnen aanvullende verkeersmaatregelen worden getroffen. Gezien de bestaande onderwijsfunctie achten wij de kans op substantiële bezwaren vanuit de omgeving beperkt, zeker omdat het gebouw op tot voor kort ook al vol zat en voldoende ruimte is. 7. Financiën Bij de keuze voor tijdelijke huisvesting is nadrukkelijk gekeken naar de totale investering per scenario, inclusief noodzakelijke aanpassingen en huurkosten. Daarbij is uitgegaan van prijspeil oktober 2025 en de looptijd zoals opgenomen in de scenariostudie. Uit de vergelijking blijkt dat volledige tijdelijke huisvesting in units financieel de zwaarste optie is en financieel het minst interessant. Inzet van Kanaalstraat 12 vraagt een investering van circa € 2,46 miljoen. Dit bedrag omvat de noodzakelijke bouwkundige aanpassingen en het geschikt maken van het Pagina 4 van 7 gebouw voor primair onderwijs. Daarbij zijn structurele beheers- en onderhoudslasten nog niet inbegrepen. Het betreft bovendien een investering in een gebouw zonder structurele onderwijsfunctie op de lange termijn en waar mogelijk nog aanvullend groot onderhoud nodig blijkt in geval dat installaties e.d. die nu nog functioneren alsnog uitvallen. De inzet van Kanaalstraat 38, gecombineerd met de huur van vier modulaire lokalen voor een periode van vijf jaar, bedraagt € 1,76 miljoen. Dit bedrag omvat de benodigde bouwkundige aanpassingen van het huidige gebouw, installatietechnische verbeteringen en de huur en plaatsing van de modulaire lokalen. Onderstaand overzicht maakt het verschil inzichtelijk: Scenario Totale investering Volledige unitbouw € 3.347.500 Kanaalstraat 12 € 2.456.059 Kanaalstraat 38 + 8 modulaire lokalen € 1.763.000 De keuze voor Kanaalstraat 38 betekent daarmee een lagere uitgave van circa € 1,6 miljoen ten opzichte van volledige unitbouw en circa € 700.000 ten opzichte van inzet van Kanaalstraat 12. De benodigde middelen moeten worden bijgeraamd in een nieuw krediet voor tijdelijke huisvesting in het Integraal Huisvestingsplan. De incidentele middelen worden via de begrotingswijziging beschikbaar gesteld en verwerkt in de Begroting 2026. Deze worden gedekt uit de Algemene reserve vrij aanwendbaar. Uiteindelijk zijn de bedragen in deze raming richtprijzen en wordt er afgerekend op basis van daadwerkelijke kosten. Vooronderzoek Kanaalstraat 12 Hoewel dit voorstel geen besluit bevat over de toekomstige ontwikkeling van Kanaalstraat 12, zijn ter voorbereiding reeds enkele financiële verkenningen uitgevoerd. Daarbij zijn onder andere de geraamde sloopkosten (circa € 560.000), de investeringskosten van enkele ontwikkelscenario's, de jaarlijkse kapitaallasten en de structurele financiële gevolgen in beeld gebracht. De huidige exploitatielasten van het gebouw bedragen circa € 75.000 per jaar, exclusief de kosten voor regulier onderhoud en de vaste lasten voor het behoud van de bestaande nutsaansluitingen (vastrecht). Deze financiële uitwerkingen worden de komende periode verder verdiept en vormen de basis voor een integrale afweging, waarna het college een afzonderlijk voorstel over de toekomstige ontwikkeling van Kanaalstraat 12 zal vaststellen. Pagina 5 van 7 Stand reserve De huidige stand (op 20.08.2026) van de Algemene reserve vrij aanwendbaar is € 11.561.244 op basis van jaarrekening 2025 inclusief resultaatbestemming en de door de Raad vastgestelde inzet op basis van de primaire begroting 2026 en de begrotingswijzigingen in 2026. Rekening houdende met de inzet van Algemene reserve vrij aanwendbaar voor het begrotingstekort in de Zomernota 2026 en voor de voorgestelde inzet van de reserve in de Kadernota 2027, betekent dit een stand van € 9.766.244. 8. Communicatie Na besluitvorming worden de betrokken schoolbesturen bestuurlijk geïnformeerd en wordt gezamenlijk de verdere planning afgestemd. De communicatie richting ouders en personeel verloopt via de schoolbesturen. Daarbij staat centraal dat gekozen is voor een kwalitatief goede en financieel verantwoorde oplossing die het beste past bij het onderwijs. Omwonenden van Kanaalstraat 38 worden tijdig geïnformeerd over de aard en planning van de werkzaamheden en over eventuele verkeersmaatregelen. Over de toekomstige herontwikkeling van Kanaalstraat 12 wordt de gemeenteraad op een later moment afzonderlijk geïnformeerd, zodra het onderzoek naar de mogelijkheden is afgerond en hierover een voorstel aan het college wordt voorgelegd. 9. Uitvoering Na vaststelling van dit besluit wordt gestart met de technische uitwerking van de benodigde aanpassingen aan Kanaalstraat 38 en de voorbereiding van het plaatsen van de units. De tijdelijke huisvesting dient gereed te zijn vóór de start van de bouw van LeerRijk. Dit hangt af van de planning van de bouw. Met de keus voor de Kanaalstraat 38 vervalt de noodzaak om Kanaalstraat 12 beschikbaar te houden voor de tijdelijke onderwijshuisvesting. Het college heeft daarom opdracht gegeven om de mogelijkheden voor herontwikkeling en transformatie van deze locatie nader te onderzoeken. De wijze waarop de locatie in de toekomst wordt ontwikkeld, wordt op een later moment in een afzonderlijk voorstel aan het college voorgelegd. Na definitieve vaststelling van de planning van LeerRijk wordt de prioritering binnen het IHP waar nodig geactualiseerd, zodat de samenhang tussen de verschillende projecten behouden blijft. Pagina 6 van 7 Burgemeester en wethouders van Someren, de secretaris, de burgemeester, J. Weekers D. Blok Bijlage(n) O NO Concept raadsbesluit X 200863566 – Scenariostudie tijdelijke huisvesting PO X Someren Pagina 7 van 7