Voorstel tot het vaststellen van de 1e wijziging van het omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik)

Raadsvoorstel stuknummer: 26.0003899 Raadsvoorstel onderwerp Vaststellen 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) datum raad 15 september 2026 portefeuillehouder Kay Thijssen bladnummer 2026.073 agendapunt 3 behandeld door Voorstel 1. kennis te nemen van de ingekomen zienswijze op het ontwerp 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) en in te stemmen met de beantwoording hiervan, zoals opgenomen in de Nota zienswijzen en de ambtshalve aanpassingen; 2. in te stemmen met de wijzigingen in het ontwerp 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik), zoals opgenomen in de Nota zienswijzen en ambtshalve aanpassingen; 3. het ‘omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas’ te wijzigen door de ‘1e wijziging omgevingsplan Horst aan de Maas (kern Meterik)’ gewijzigd vast te stellen, waarmee: a. functies en regels voor bouw- en gebruiksactiviteiten in de kern Meterik worden toegevoegd; en b. regels voor activiteiten voor erfgoed in de kern Meterik worden toegevoegd. 4. het beeldkwaliteitsplan ‘Meteriksveld II’ vast te stellen als onderdeel van de welstandsnota. Aanleiding Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden, heeft onder andere tot doel om de werking ervan voor inwoners eenvoudiger en inzichtelijker te maken. Uit de Omgevingswet volgt voor de gemeente ook de wettelijke verplichting om een gemeentedekkend Omgevingsplan ‘nieuwe stijl’ op te stellen. Deze transitie moet zijn afgerond op 31 december 2031. Dit Omgevingsplan ‘nieuwe stijl’ vormt de basis voor het nieuwe digitale stelsel van regels voor de fysieke leefomgeving. Met deze voorliggende wijziging hebben we een eerste basisset ontwikkeld voor een kern (Meterik), waarmee we een start maken voor de verdere gebiedsdekkende uitrol van het omgevingsplan ‘nieuwe stijl’. Deze basisset bepaalt in grote mate de beoogde structuur en regelsystematiek die de gemeente voor het hele omgevingsplan wenst te hanteren. Dat betekent dat deze basisset ook het uitgangspunt zijn als voor initiatieven een wijziging van het omgevingsplan moet worden voorbereid. Met deze basisset beoogt de gemeente zelf grip te houden op de structuur en de systematiek van het omgevingsplan. De wijziging van het omgevingsplan voor de kern Meterik is in de basis beleidsneutraal opgesteld, conform eerdere afspraken. Dit betekent dat de bestaande rechten uit de vigerende bestemmingsplannen en verleende vergunningen zijn overgenomen in de nieuwe systematiek. Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 2 van 7 vervolg raadsvoorstel Beoogd resultaat Het vaststellen van de eerste inhoudelijke wijziging van het ‘Omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas’ is de eerste stap om het omgevingsplan eenvoudiger en inzichtelijker voor de inwoners. Met de wijziging ontstaat voor de kern Meterik een actueel juridisch-planologisch kader. Dit is tevens de basisset die noodzakelijk is voor het verder opbouwen van het gemeentedekkend omgevingsplan, dat uiterlijk 31 december 2031 gereed moet zijn. Belangrijke stap als onderdeel van een grote opgave Het grote voordeel van de Omgevingswet is dat in principe overal in de gemeente dezelfde regels gaan gelden voor bijvoorbeeld bouwen en wonen. Een wijziging in de regels voor bouwen geldt dan meteen voor de gehele gemeente. De gemeente heeft de wettelijke opdracht om op 31 december 2031 één gebiedsdekkend omgevingsplan te hebben dat voldoet aan de vereisten die de Omgevingswet aan het omgevingsplan stelt. Dat is een samenhangend integraal afgewogen plan waarin alle regels voor de fysieke leefomgeving zijn opgenomen. Dat wil zeggen: ruimtelijke regels uit de voormalige bestemmingsplannen, milieuregels en verordenende regels. Het omgevingsplan bestaat dus nadrukkelijk niet uit meerdere samenhangende plannen, zoals dat onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro) wel kon met verschillende bestemmingsplannen. Het opstellen van één groot samenhangend plan is een grote en complexe opdracht waar we sinds 1 januari 2024 aan werken. De voorliggende wijziging van het omgevingsplan is een eerste belangrijke stap in het totale transitieproces. Het voorstel vormt de basis voor de rest van de omgevingsplan en wordt ook gebruikt voor de andere kernen in de gemeente. Dit voorstel bevat nog maar een klein gebied waarvoor de ruimtelijke regels zijn omgezet. De komende jaren zullen er nog verschillende wijzigingen worden voorbereid om de deadline van 31 december 2031 te kunnen halen. Ook de andere kernen, de bedrijventerreinen en het buitengebied moeten we gaan omzetten. We werken op een projectmatige manier aan het nieuwe Omgevingsplan, waarbij we het omgevingsplan gebiedsgericht (naar kernen, bedrijventerreinen) transformeren. In die werkwijze is deze eerste wijziging van groot belang. Zonder de vaststelling van deze basisset kunnen we volgende wijzigingen niet verder voorbereiden. Dit is het raamwerk waar we de volgende wijzigingen aan kunnen ophangen. Dat geldt niet alleen voor de transitieopgave voor een gebiedsdekkend omgevingsplan, maar wat we minstens zo belangrijk vinden is dat we deze basisset na vaststelling ook kunnen gebruiken voor het planologisch mogelijk maken van nieuwe initiatieven en ontwikkelingen waarvoor een wijziging van de ruimtelijke regels noodzakelijk is. Het biedt initiatiefnemers en inwoners duidelijkheid. Het vaststellen van deze eerste wijziging wil overigens niet zeggen dat de basisset in de toekomst niet meer gewijzigd zouden kunnen worden indien er aanleiding zou zijn andere keuzes te maken. Er is een bijlage toegevoegd waar meer in detail is ingegaan op technische informatie over het wijzigen van het omgevingsplan en de consequenties als er nog geen wijziging van het omgevingsplan is vastgesteld. Vanwege de veranderde techniek is de wijziging van het omgevingsplan niet als bijlage in pdf toegevoegd aan deze nota dan wel het voorgenomen besluit. Dat kan niet meer. Wel is een document als bijlage bij dit voorstel toegevoegd met de renvooiweergave van de wijzigingen van het omgevingsplan als gevolg van het voorgestelde besluit. Dat betekent dat zichtbaar is wat er is verwijderd (in door en doorgehaald) en wat er is toegevoegd (in Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 3 van 7 vervolg raadsvoorstel groen). De wijziging is verder te raadplegen via de viewer van de software waar de gemeente mee werkt om het omgevingsplan op te stellen (Cadac Compass viewer). Deregulering als uitgangspunt Het bestuursakkoord spreekt ambities uit ten aanzien van deregulering. Het vergt een zorgvuldige analyse welke regels noodzakelijk zijn en welke regels verminderd of afgeschaft kunnen worden. Dit aspect wordt in een volgende wijziging betrokken. Argumenten 1.1 Geen wijzigingen als gevolg van zienswijzen Het ontwerp 1e wijziging omgevingsplan Gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik), heeft van 6 februari tot 23 maart 2026 ter inzage gelegen. Gedurende de periode van de terinzagelegging is één zienswijze ontvangen. Deze zienswijze is ontvankelijk. In de Nota zienswijzen is de zienswijze samengevat en voorzien van een reactie. De zienswijze heeft betrekking op het verwerken van het programma Erfgoed in het omgevingsplan. Voor de kern Meterik was het programma, voor zover van toepassing, al verwerkt in het ontwerp. De zienswijze leidt daarom niet tot een gewijzigde vaststelling van deze wijziging van het omgevingsplan. 2.1 Enkele ambtshalve wijzigingen zijn nodig Ambtshalve is wel een aantal aanpassingen doorgevoerd. Deze aanpassingen zorgen voor een betere vertaling van de feitelijke dan wel planologische situatie op een locatie of een technische verbetering van de raadpleegbaarheid op Regels op de Kaart in het Omgevingsloket (ook wel DSO genoemd). Een overzicht van de ambtshalve wijzigingen is aan de Nota Zienswijzen toegevoegd. Ook is de voor de locatie St Jansstraat 18 verleende buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) verwerkt in het Omgevingsplan. Het is een verplichting onder de Omgevingswet om onherroepelijke BOPA’s over te nemen in het omgevingsplan. 3.1 Het is een wettelijke verplichting om een gemeentedekkend Omgevingsplan te hebben dat voldoet aan de in de wet gestelde eisen Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft iedere gemeente een omgevingsplan tijdelijk deel. Tevens is in de Omgevingswet bepaald dat dit tijdelijk deel op uiterlijk 31 december 2031 moet zijn getransformeerd naar een omgevingsplan dat voldoet een de wettelijke eisen. Het tijdelijk deel voldoet niet aan deze wettelijke eisen. Omdat het een grote opgave betreft (gezien de omvang van het grondgebied, als ook de inhoudelijke en technische wettelijke vereisten) wordt de transitie stapsgewijs uitgevoerd. Deze aanpak zorgt voor beheersbaarheid en kwaliteit. De voorliggende wijziging is een eerste stap in het transitieproces, waarmee de gemeente invulling geeft aan de wettelijke taak. 3.2 Het ontwerp 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) bevat een basisset voor de verdere invulling van omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas Met de vaststelling van deze 1e wijziging beschikt de gemeente over een basisset die bijdraagt aan een consistente, toekomstbestendige structuur en systematiek (de manier waarop regels gesteld en geformuleerd zijn) van het omgevingsplan voor de gemeente Horst aan de Maas. Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 4 van 7 vervolg raadsvoorstel De kern Meterik is –vanwege de schaal en aard (wonen, bouwen en andere activiteiten, zonder noodzakelijke milieuregels)- geschikt als start voor het vaststellen van de basisset voor het omgevingsplan. Op deze manier voert de gemeente zelf de regie op de inhoud en kwaliteit van het omgevingsplan en houden we grip op de structuur en de systematiek. Zo komen we op een zo efficiënt mogelijke manier tot een uniform en consistent omgevingsplan. Het doel is namelijk duidelijkheid en inzicht voor initiatiefnemers en inwoners en het voorkomt dat we telkens opnieuw het wiel moeten uitvinden. 3.3 Het diensterleningsniveau voor ruimtelijke besluiten verbetert met een omgevingsplan ‘nieuwe stijl’ Door zo snel mogelijk tot een omgevingsplan ‘nieuwe stijl’ te komen optimaliseren we tevens het dienstverleningsniveau voor wat betreft de raadpleegbaarheid van de ruimtelijke besluiten. Ook betekent dit dat initiatiefnemers en hun adviseurs hierbij kunnen aanhaken. Gedurende de transitieperiode blijven immers verschillende plannen en besluiten (deels) naast elkaar bestaan en van toepassing. Deze situatie kan alleen verbeteren door zo snel mogelijk het omgevingsplan ’tijdelijk deel’ omgezet te hebben naar het omgevingsplan ‘nieuwe stijl’. 3.4 Structuur omgevingsplan Horst aan de Maas is gebruiksvriendelijk en herkenbaar Er is gekozen voor een structuur die gebruiksvriendelijk is voor inwoners, bestuurders en professionals. Deze opzet sluit aan bij de herkenbare stijl van onze oude bestemmingsplannen. Dit is bewust gedaan om de overgang soepel te laten verlopen. Herkenbaarheid voorkomt verwarring en draagt bij aan een goede dienstverlening richting inwoners en initiatiefnemers. 3.5 De 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) is in de basis beleidsneutraal We kiezen ervoor (mede op advies van de VNG) om te beginnen met een beleidsneutrale wijziging van het omgevingsplan. We hebben in de bijlage een overzicht opgenomen wat beleidsneutraal in dit voorstel inhoudt. Met deze werkwijze wordt voorkomen dat juridisch-planologisch zaken tussen wal en schip raken in de eerste formele procedure. We werken vervolgens volgens de beleidscyclus, waarin de omgevingsvisie eerst wordt uitgewerkt in programma’s (voor zover nodig) en vervolgens vindt eventuele doorvertaling naar het omgevingsplan plaats. Het programma Erfgoed is, voor zover relevant voor de kern Meterik, verwerkt in de voorgestelde wijziging van het omgevingsplan. Dit sluit aan bij de ambitie om erfgoed zo snel mogelijk te implementeren. Het programma Erfgoed is gericht op het behoud en bescherming van het erfgoed. Ook is de beleidsregel kleine economie, die in mei 2025 is vastgesteld, verwerkt, waardoor definities en voorwaarden eenduidiger en nauwkeuriger zijn geformuleerd ten opzichte van de eerdere regeling. We hebben gekozen om met de afronding van deze eerste wijziging niet alsnog aanvullende onderdelen uit de omgevingsvisie en recent vastgestelde (deel)programma’s te verwerken. Daarmee zou een ander besluit worden voorgelegd dan wat er als ontwerp ter visie is gelegd. Hierdoor zou de procedure opnieuw moet worden gestart. Dat is inhoudelijk geen probleem. Echter heeft het consequenties voor andere ambities uit het bestuursakkoord, bijvoorbeeld om woningbouwontwikkelingen snel te faciliteren en beleid te implementeren. Het vertraagt namelijk het transitieproces van het omgevingsplan, waarvoor wijzigingen van het omgevingsplan om Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 5 van 7 vervolg raadsvoorstel ontwikkelingen mogelijk te maken, in de wacht komen te staan. Het uitwerken van nieuwe onderdelen en het opnieuw ter visie leggen levert een vertraging op van circa een jaar. Omdat het omgevingsplan een nieuw instrument is en met nieuwe instrumenten ook nieuwe termen en afkortingen gebruikt worden, is een bijlage toegevoegd met een verklaring van begrippen en afkortingen. 3.6 Bij de totstandkoming van de 1e wijziging Omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) is zorgvuldig invulling gegeven aan participatie De inwoners van Meterik zijn via verschillende gemeentelijke nieuwskanalen uitgenodigd voor twee inloopavonden. Tijdens deze inloopavonden is ingezet op het praktisch bekend maken van mensen met het omgevingsplan op Regels op de Kaart. Aanwezigen hebben een klikdemo gekregen, waarin is getoond hoe Regels op de Kaart werkt en hoe het omgevingsplan digitaal kan worden geraadpleegd. Daarbij is expliciet de gelegenheid geboden om de wijziging voor het eigen perceel van de aanwezige te bekijken en te controleren of de bestaande regels correct en volledig zijn overgenomen. Vragen en signalen uit deze avonden zijn betrokken bij de verdere uitwerking van deze wijziging van het omgevingsplan. Naast participatie van inwoners is ook de raadswerkgroep Omgevingswet gedurende het traject geïnformeerd over de voortgang, de gemaakte keuzes en de vervolgstappen in het proces. Hiermee is geborgd dat de gemeenteraad tijdig en transparant inzicht had in de ontwikkeling van het wijzigingsbesluit. In de voorbereiding van de 1e wijziging omgevingsplan Horst aan de Maas (kern Meterik) heeft met de provincie informeel vooroverleg plaatsgevonden. Aangezien het een in de basis beleidsneutrale wijziging betreft, kon de provincie instemmen met het voornemen. 3.7 Bestaande rechten blijven geborgd (bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen) Bij het opstellen van de 1e wijziging omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas (kern Meterik) zijn de vigerende bestemmingsplannen één-op-één overgenomen (vertaald naar functies en activiteiten). Daarnaast zijn ook de onherroepelijke omgevingsvergunningen systematisch geïnventariseerd en verwerkt in de wijziging. Door omgevingsvergunningen planologisch te verankeren in het omgevingsplan blijven de bestaande rechten van inwoners en bedrijven behouden en inzichtelijk voor een ieder. In de Omgevingswet is bepaald dat dit verplicht is voor bopa’s (omgevingsvergunningen voor het buitenplans afwijken van het omgevingsplan). Voor omgevingsvergunningen die onder de Wabo zijn verleend, geldt die verplichting niet. In de wijziging van het omgevingsplan voor de kern Meterik zijn deze vergunningen echter ook verwerkt. Dit voorkomt dat legale, vergunde situaties onbedoeld buiten het omgevingsplan vallen en het vergroot de rechtszekerheid en transparantie voor burgers en bedrijven. 3.8 Uitzondering op beleidsneutraal: perceel met wijzigingsbevoegdheid uit het bestemmingsplan Meteriks Veld Voor dit perceel zijn in het verleden anterieure afspraken gemaakt met de grondeigenaar. Deze afspraken hadden betrekking op de toekomstige ontwikkeling van het perceel en vormen een contractuele verplichting voor de gemeente. In het bestemmingsplan Meteriks Veld 2 zijn deze afspraken deels direct planologisch verankerd. Voor een ander deel is voorzien in een wijzigingsbevoegdheid, waardoor de planologische regeling nog geen directe gebruiks- en bouwmogelijkheden biedt. Onder de Omgevingswet bestaat het instrument ‘wijzigingsbevoegdheid’ niet meer. In overleg met de eigenaar is daarom in de wijziging van het omgevingsplan een mogelijkheid opgenomen om op het perceel in de toekomst woningen te bouwen, binnen de afspraken van de anterieure overeenkomst. Voor deze mogelijkheid geldt een omgevingsvergunningplicht. Hiermee wordt Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 6 van 7 vervolg raadsvoorstel aangesloten bij de systematiek van de Omgevingswet, waarin meer ruimte wordt geboden voor globale ontwikkelmogelijkheden met nadere beoordeling bij vergunningverlening. Hoewel deze keuze strikt genomen afwijkt van het uitgangspunt van beleidsneutraliteit, wordt hiermee niet afgeweken van de bestaande afspraken voor dit perceel. 4.1 Beeldkwaliteitsplan Meteriksveld II als onderdeel van het toetsingskader In het bestemmingsplan Meteriks Veld 2 is het beeldkwaliteitsplan als onderdeel van de regels vastgesteld. Omdat het bestemmingsplan (nu onderdeel van het tijdelijk deel omgevingsplan) wordt vervangen door deze wijziging van het omgevingsplan is het noodzakelijk het beeldkwaliteitsplan Meteriksveld II op een andere manier toe te voegen. Onder de Omgevingswet is de welstandsnota via de bruidsschat aangewezen als onderdeel van het toetsingskader voor het beoordelen van omgevingsvergunningaanvragen. Door het beeldkwaliteitsplan toe te voegen aan de welstandsnota is ook het beeldkwaliteitsplan onderdeel van het toetsingskader voor de verdere ontwikkeling van Meteriks Veld fase 2. Dat is wenselijk om de bouwmogelijkheden uit het voormalige bestemmingsplan overeenkomstig over te nemen. Daarmee blijven dezelfde beoordelingsregels en kwaliteitsvereisten van toepassing op de ontwikkellocatie. Kanttekeningen 3.1 De gekozen structuur van het omgevingsplan is bewerkelijk maar wel dienstverlenend Het is een bewuste keuze om de activiteiten op een kleine korrelgrootte te annoteren. Dat betekent dat het omgevingsplan van Horst aan de Maas veel werkingsgebieden heeft (geografische informatie). Het zorgt er tegelijkertijd voor dat de raadpleger op het perceel toegespitste regels te zien krijgt. Dat vergroot de raadpleegbaarheid, herkenbaarheid en daarmee het dienstverleningsniveau. Daartegenover staat dat de bewerkelijkheid er toe leidt dat als er aanpassingen nodig zijn van het omgevingsplan dat mogelijk meer tijd kost omdat meer werkingsgebieden moeten worden aangepast. Voor de planning van het faciliteren van ontwikkelingen zal dit echter geen gevolgen hebben. Financiële consequenties De wijziging van het omgevingsplan biedt geen nieuwe ontwikkelmogelijkheden. De wijziging heeft daarmee geen financiële gevolgen waarvoor financiële afspraken gemaakt moeten worden. Vervolgtraject / communicatie Participatie Er heeft participatie plaatsgevonden zoals beschreven onder het argumentpunt 3.5. Planning en uitvoering De wijziging van het omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas voor de kern Meterik wordt ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Op grond van de Omgevingswet treedt het gewijzigde omgevingsplan in werking vier weken na bekendmaking. In de kennisgeving van het besluit van de gemeenteraad wordt vermeld dat het wijzigingsbesluit van het omgevingsplan gemeente Horst aan de Maas gedurende zes weken ter visie ligt conform afdeling 3:6 Awb en artikel 6 van de Bekendmakingswet. Binnen die termijn is beroep tegen het Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50 Pag. 7 van 7 vervolg raadsvoorstel wijzigingsbesluit en een eventueel verzoek tot een voorlopige voorziening mogelijk bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Deze beroepsprocedure staat open voor iedereen die een zienswijzen heeft ingediend of kan aantonen redelijkerwijs niet in staat is geweest een zienswijze in te dienen én een belang heeft bij het besluit. Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, De secretaris, {N {HAND} D1} drs. R.F.I. Palmen A.M.L.T. van Iersel – Purnot (MA) Bijlagen bij het raadsvoorstel • Begrippen- en afkortingenlijst • Aanvullende technische informatie wijziging omgevingsplan • Nota zienswijzen en ambtshalve aanpassingen • Besluittekst (regels) omgevingsplan 1e wijziging kern Meterik • Motivering omgevingsplan 1e wijziging kern Meterik Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst Postbus 6005 / 5960 AA Horst T 077 – 477 97 77 F 077 – 477 97 50