Uitgangspuntennotitie Zuidereinde Noord

RAADSVOORSTEL Par.afd.hfd. Zaaknummer Z.87138/D.458768 Raadsvergadering 8 oktober 2026 Commissie(s) Ruimte & Economie Datum: 22 september 2026 Gewijzigd voorstel nee Portefeuillehouder Wethouder G. Zagt Domein Omgeving Team Projecten Bijlagen Bijlage 1 Uitgangspuntennotitie Zuidereinde-Noord ’s-Graveland 2026 18-08-26 Bijlage 1.1 Advies Veiligheidsregio 30 km u Kerklaan en Zuidereinde Bijlage 1.2 Stoplichtmodel Zuidereinde-Noord Bijlage 1.3 Dekkingsplan-VRGV Bijlage 1.4a Ontwerpuitgangspunten Zuidereinde-Noord 2030 Bijlage 1.4b NL202047945-02-510 Nieuwe situatie met uitwijkmogelijkheden (01)_20260629 Bijlage 1.4c NL202047945-02-511 Nieuwe situatie met uitwijkmogelijkheden (02)_20260629 Bijlage 1.4d NL202047945-02-512 Nieuwe situatie met uitwijkmogelijkheden (03)_20260629 Bijlage 1.5 BLIQ Verkeersveiligheidsrapportage Bijlage 1.6 Verklaring instemming klankbordgroep op hoofdlijn van uitgangspuntennotitie Datum 25 augustus 2026 Onderwerp Vaststellen Uitgangspuntennotitie Zuidereinde noord en aanpassen wegcategorisering CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: 1. De Uitgangspuntennotitie Zuidereinde-Noord ’s-Graveland, inclusief bijlagen vast te stellen en daarbij: a. het Zuidereinde-Noord, vanaf het Kininelaantje tot en met de kruising met de Leeuwenlaan/Kerklaan (Smidsbrug), bij de geplande herinrichting in te richten als Gebiedsontsluitingsweg 30 km/u (GOW 30); b. de bijbehorende inrichting met behulp van een participatietraject met een nader samen te stellen klankbordgroep, vanaf 2029 verder uit te werken naar het definitieve- en uitvoeringsontwerp en het uiteindelijke bestek. 2. Het uitgangspunt vast te stellen om uiterlijk Q1 2027 een vrachtwagenverbod in te stellen voor een aantal wegdelen in het gebied en het college opdracht te geven een verkeersbesluit voor te laten bereiden. Pagina 1 van 6 1. Inleiding Het Zuidereinde in ’s-Graveland is een historisch waardevolle weg binnen het rijksbeschermde dorpsgezicht en vormt een belangrijke verbinding tussen omliggende woonkernen, recreatiegebieden en provinciale wegen. Naast deze verkeersfunctie vervult het Zuidereinde een belangrijke verblijfsfunctie. Tezamen met de historische context, monumentale bebouwing, dubbele bomenrijen, verschillende stakeholders, fietsen en parkeren, die allemaal samenkomen binnen een qua ruimte beperkt profiel is er in de loop der jaren een dilemma ontstaan over hoe het Zuidereinde er in de toekomst uit moet komen te zien. Samen met een klankbordgroep van bewoners is een uitgebreid participatietraject doorlopen. Dit heeft geleid tot in 2025 uitgevoerde tijdelijke nood- en verkeersveiligheidsmaatregelen en de totstandkoming van de uitgangspuntennotitie (zie bijlage 1) voor de toekomstige herinrichting. Met dit voorstel is de toezegging van 6 februari 2025, dat de raad wordt meegenomen bij de kaders en de uitgangspunten van deze herinrichting, afgedaan. Als gevolg van ontwikkelingen en veranderingen door de jaren heen, past de huidige inrichting en het gebruik niet meer bij de functie van de weg. Het is daarom noodzakelijk om maatregelen te treffen zodat het Zuidereinde-Noord weer klaar is voor de toekomst. Uit het participatieproces, beleidskaders, richtlijnen, (verkeerskundige-) analyses en een brede belangenafweging (multicriteria-analyse) volgt dat een inrichting als GOW30 (30 km/u) de meest passende en toekomstbestendige oplossing is. Tezamen met een algeheel vrachtwagenverbod (per uiterlijk Q1 2027) wordt een betere balans bereikt tussen verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid, binnen de fysieke en historische beperkingen van het gebied. 2. Argumenten 1.1 De huidige inrichting is onvoldoende passend. Het Zuidereinde heeft een dubbelfunctie als regionale verkeersroute én woongebied met hoge historische en ruimtelijke waarde. De huidige inrichting als GOW50 sluit onvoldoende aan op de feitelijke situatie en wordt aangemerkt als een "grijze weg". Conform het CROW Afwegingskader geldt dat 50 km/u alleen wordt toegepast indien dit veilig kan worden ingericht. Gezien de ruimtelijke beperkingen (weg is te smal), de historische context, het zware vrachtverkeer en de duidelijk gemengde functie (verkeer en verblijf) van het Zuidereinde is dit praktisch onverenigbaar. Waarmee de GOW30-variant de meest passende en toekomstbestendige oplossing betreft. 1.2 Er is een positief advies van de Veiligheidsregio ontvangen voor de snelheidsverlaging. De nood- en hulpdiensten zijn onder voorwaarden akkoord. Zie hiervoor het advies van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek bij de Uitgangspuntennotitie (bijlage 1.1). De afspraken en voorwaarden dienen onverkort te worden ingevuld want deze zijn haal- en maakbaar. De snelheidsverlaging kan pas definitief worden ingevoerd als de uitwijkplekken zijn gerealiseerd (onderdeel van herinrichting Zuidereinde-Noord). 1.3 GOW30 draagt bij aan de leefbaarheid en een betere balans tussen de verkeers- en verblijfsfunctie Bewoners ervaren veel verkeersdrukte, trillingshinder, geluidsoverlast en een gevoel van onveiligheid. Een lagere snelheid draagt bij aan het voorkomen hiervan. 1.4 GOW30 draagt bij aan verkeersveiligheid Een lagere snelheid draagt bij aan de verkeersveiligheid. Onderzoek wijst uit dat een snelheidsverlaging leidt tot 20-30% minder ernstige verkeersongevallen en 30% minder verkeersdoden. Dit als gevolg van een kortere remweg en een vergroting van de reactietijd. Als gevolg van de parkeerdruk zullen er (onafhankelijk van welke wegcategorie dan ook) haaksparkeerplaatsen nodig blijven. Een lagere snelheid maakt mengen met in- en uitparkerend verkeer (haaksparkeervakken) veiliger. Pagina 2 van 6 1.5 GOW30 is een landelijke ontwikkeling De wegcategorie GOW30 is een relatief nieuwe maar toekomstbestendige oplossing die aansluit op landelijke ontwikkelingen richting 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie. Sinds de vaststelling van het Mobiliteitsplan 2045 ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’ zijn onderwijl nieuwe inzichten ontstaan. Zie ook het geamendeerd raadsvoorstel ‘actualisatie mobiliteitsplan en addendum “Afwegingskader 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie in Wijdemeren”, behandeld in de raadsvergadering van 12 februari 2026, waardoor inmiddels breed draagvlak is ontstaan voor deze wegcategorie. 1.6 Dit leidt tot een eenduidige verkeerssituatie Het Zuidereinde-Zuid is reeds ingericht als 30 km/u weg. Met het instellen van GOW30 voor het overige deel tot aan de Smidsbrug wordt een eenduidige maximumsnelheid ingesteld. 1.7 Er is breed draagvlak vanuit het participatieproces Vanuit het participatieproces met de klankbordgroep is er consensus/overeenstemming over onder meer de onderstaande zaken. Bij de verdere uitwerking worden bewoners en andere belanghebbenden betrokken door middel van een participatietraject met een nader samen te stellen klankbordgroep. De participatie richt zich daarbij op de verdere uitwerking binnen de reeds vastgestelde uitgangspunten. (zie ook bijlage 1.6 van de Uitgangspuntennotitie ‘Verklaring instemming klankbordgroep op hoofdlijn’): • De huidige inrichting is onvoldoende passend; • GOW30 is de meest passende en toekomstbestendige oplossing; • De leefbaarheid staat onder druk; • Vrachtverkeer uitsluiten is essentieel voor de leefbaarheid; • Het historische karakter is van belang en hier moet zorgvuldig mee worden omgegaan; • Er is sprake van verkeers- en trillingshinder en er is een gevoel van onveiligheid; • Er is een dilemma/spanningsveld tussen verkeer en wonen, hier dient balans in aangebracht te worden; • Snelheidsremmers (drempels) zijn bewezen effectief maar niet wenselijk voor nood- en hulpdiensten (vertragend) en zorgen voor trillingshinder. • De bestaande drempels ter hoogte van Trompenburgh dienen bij de herinrichting vervangen te worden voor asfaltdrempels (wegbreed). • De huidige wegbreedte blijft gelijk. 1.8 Draagvlak onder stakeholders en omwonenden behouden is cruciaal Om te voorkomen dat het project opnieuw ‘on hold’ gezet moet worden, is draagvlak ook in de opvolgende ontwerpstappen essentieel. Daarom is omgevingsmanagement en participatie van belang en dienen deze verankerd te zijn in de voorgenomen aanpak. 2.1 Vrachtverkeer beperken is essentieel voor de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel Er is sprake van hinder en een gevoel van onveiligheid onder bewoners. Dit speelt in het bijzonder doordat woningen vlak langs de weg zijn gesitueerd. Door het instellen van een algeheel vrachtwagenverbod wordt de functie van de weg meer in balans gebracht met de toekomstige inrichting en historische uitstraling van het Zuidereinde-Noord. Het in te stellen vrachtwagenverbod zal gelden voor het Noordereinde tussen de Herenweg en de Kerklaan, het Zuidereinde tussen de Kerklaan en de Emmaweg en de Emmaweg nabij huisnummer 82. De impact op omliggende wegen is beperkt en er zijn passende alternatieve routes beschikbaar, die door het college nader uitgewerkt moeten worden. 2.2. Voor een plaatselijk vrachtwagenverbod is een verkeersbesluit nodig. Dit verkeersbesluit moet door het college worden genomen. Pagina 3 van 6 3. Kanttekeningen/Risico’s 1.1 Realisatie op middellange termijn (2030) wordt doorgeschoven Er is sprake van achterstallig onderhoud. De herinrichting kan niet uitgesteld worden tot na 2030 omdat de (rest-)levensduur van de weg en de fundering zeer beperkt is. Er dient daarom tijdig gestart te worden met de voorbereidingen. 1.2 Geloofwaardigheid in het geding. Voor de GOW30 variant blijft de geloofwaardigheid voor de weggebruiker een punt van aandacht. De weggebruiker is gewend aan 50 km/u en er is sprake van een lange rechte weg (langgerekt karakter). Als gevolg van de dubbele bomenrijen, beschermd dorpsgezicht en ruimtegebruik is dit gegeven niet te verhelpen. Het is van belang om de weg zodanig in te richten dat de weggebruiker van nature zijn of haar snelheid en verkeersgedrag aanpast. Er zijn hier beheersmaatregelen en oplossingen voor beschikbaar zoals het handhaven van de verkeerslichten nabij Gooilust, glooiende plateau’s. Ook drempelmarkering als figuratie, extra vergroenen, snelheidsdisplays en het plaatselijk toepassen van bestrating. De ervaring leert dat als gevolg van gewenning, (technische-) ontwikkelingen en gedragsverandering, jaar na jaar de snelheid omlaag zal gaan waardoor de leefbaarheid en verkeersveiligheid zal toenemen. 1.3 Onvoldoende samenhang met overige wegen. Ten aanzien van de brandweer en in het bijzonder voor ambulancediensten is een nieuw adviestraject nodig om op gemeentelijk niveau (integraal) vast te kunnen stellen of een mogelijke snelheidsverlaging voor overige wegen, maar met name het Noordereinde in de toekomst mogelijk is. Het instellen van een GOW30 wegcategorisering voor het Zuidereinde-Noord betekent niet onverkort eenzelfde besluit voor overige wegen binnen de gemeente. Dit geldt in het bijzonder voor het Noordereinde. Reden hiervoor is dat ambulancediensten gebruik maken van het hele traject (Noorder- en Zuidereinde) waardoor verder oplopende vertragingen een substantiële impact zullen hebben op de opkomsttijden. Gezien de voorgeschiedenis, het participatieproces en verwachtingen vanuit de omgeving en de urgentie om een betere balans te realiseren tussen verkeersveiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid hoeft dit advies niet afgewacht te worden. 1.4 Impact op bereikbaarheid Voor nood- en hulpdiensten is geen bezwaar meer op een snelheidsverlaging. En voor de weggebruiker bedraagt de extra reistijd maximaal circa 60 seconden. Op een totale rit is dit verwaarloosbaar. De mogelijke tijdswinst van 50 km/u wordt in de praktijk vaak gecompenseerd door wachttijden bij verkeerslichten. Als gevolg van aanpassingen in de navigatiesystemen zal de route over het Zuidereinde minder aantrekkelijk worden waardoor een (beperkt) remmend effect op de verkeersintensiteiten wordt verwacht. Dit draagt bij aan de doorstroming. Eventuele economische effecten zijn door de geringe extra reistijd uitgesloten. Substantiële negatieve effecten op bereikbaarheid of hinder op omliggende wegen liggen daardoor ook niet voor de hand. En ook ten aanzien van bevoorrading door vrachtverkeer worden geen negatieve neveneffecten verwacht. 4. Financiële consequenties De kredieten die gereserveerd zijn voor de uitvoering van de herinrichting van het Zuidereinde-Noord zijn nog steeds beschikbaar vanuit de meerjarenbegroting. De afweging 30 km/u of 50 km/u heeft geen invloed op de benodigde budgetten. 5. Preventief toezicht Wet Arhi Niet van toepassing. 6. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Zie hoofdstuk 4 van de uitgangspuntennotitie. Pagina 4 van 6 7. Duurzaamheidsaspecten Rustiger rijgedrag, betere doorstroming en een lagere maximumsnelheid kunnen een positief effect hebben op emissies/uitstoot/fijnstof. Hoewel auto's niet optimaal efficiënt rijden bij 30 km/u kan (op termijn) ook een positief effect op uitstoot ontstaan door bijvoorbeeld lagere verkeersintensiteiten. 8. Voorgaande besluitvorming • Het gemeentelijke mobiliteitsbeleid, het mobiliteitsplan 2045 ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’; • Geamendeerd raadsvoorstel actualisatie mobiliteitsplan en addendum “Afwegingskader 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie in Wijdemeren” Z.89713/D.447894 12 februari 2026 9. Standpunt commissies (en derden) n.n.b. Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester, drs. E.L. Ruizeveld de Winter drs. M.L. Verheijen Pagina 5 van 6 RAADSBESLUIT De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 augustus 2026 Gelet op B E S L U I T 1. De Uitgangspuntennotitie Zuidereinde-Noord ’s-Graveland inclusief bijlagen vast te stellen en daarbij: a. het Zuidereinde-Noord, vanaf het Kininelaantje tot en met de kruising met de Leeuwenlaan/Kerklaan (Smidsbrug), bij de geplande herinrichting in te richten als Gebiedsontsluitingsweg 30 km/u (GOW 30); b. de bijbehorende inrichting met behulp van een participatietraject met een nader samen te stellen klankbordgroep, vanaf 2029 verder uit te werken naar het definitieve- en uitvoeringsontwerp en het uiteindelijke bestek. 2. Het uitgangspunt vast te stellen om uiterlijk Q1 2027 een algeheel vrachtwagenverbod in te stellen voor het Zuidereinde-Noord, vanaf het Kininelaantje tot en met de kruising met de Leeuwenlaan/Kerklaan (Smidsbrug) en het college opdracht te geven een verkeersbesluit voor te bereiden. Aldus besloten in de openbare vergadering van 8 oktober 2026 De raad voornoemd, de griffier, de voorzitter, drs. E.B. Hörchner drs. M.L. Verheijen Afschriften van dit besluit naar: Pagina 6 van 6